കോതമോളി വടക്കേടത്ത്‌ തറവാട്ടിലെ രണ്ടുകാരണവന്മാര്‍ ഉപാസിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന മൂര്‍ത്തികളാണ്‌ എളാട്ടേരി വടക്കേടത്ത്‌ ഉള്ളത്‌. കര്യാത്തന്‍, തലച്ചില്ലോന്‍, ഗുളികന്, എന്നിവക്ക്‌ എല്ലാവര്‍ഷവും വെള്ളാട്ടും ചിലവര്‍ഷങ്ങള്‍ കൂടുമ്പോള്‍ തിറയും ഇവിടെ പതിവായി നടക്കുന്നു. ഈ തറവാട്ടിലും സ്‌ത്രീകള്‍ക്ക്‌ തന്നെയാണ്‌ പ്രാമുഖ്യം കല്‌പിച്ചിട്ടുള്ളത്‌.
വരിപ്ര തറവാട്ടിലെ തലച്ചില്ലോന്‍, കര്യാരിയിലെ നാഗം, കുന്നാരി, കുന്ന്യടത്ത്‌. കിഴിമ്പറമ്പത്ത്‌ എന്നിവയൊക്കെ ഒരു കാലത്ത്‌ പ്രസിദ്ധ ആരാധനാലയങ്ങളായിരുന്നു. പതിവായി ഇവിടെ തിറകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇതില്‍ കുന്ന്യേടത്ത്‌ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ഇപ്പോഴും തിറകള്‍ കെട്ടിയാടുന്നുണ്ട്‌.
Showing posts with label ക്ഷേത്രങ്ങള്‍. Show all posts
Showing posts with label ക്ഷേത്രങ്ങള്‍. Show all posts
മതിരോളി, കാരയില്‍, കരിനെറ്റിക്കല്‍
നെല്ലൂളിക്കുന്നിന്‌ താഴെയുള്ള മതിരോളിയും മേലൂക്കരയിലുള്ള കാരയിലും ചേലിയയിലുള്ള കരിനെറ്റിക്കലും ദളിത സമുദായക്കാരുടെതായി അറിയപ്പെടുന്നു.
മതിരോളിയില്‍ ഈ അടുത്തകാലം വരെ ഉത്സവമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു വലിയ നാഗക്കാവും നാഗപ്രതിഷ്‌ഠയും ഈ പറമ്പിലുണ്ട്‌. ഭഗവതിയുടെ നാലു ഭാവങ്ങളിലുള്ള പ്രതിഷ്‌ഠകളും ഉണ്ട്‌. ഉത്സവദിവസം കരിനെറ്റിക്കല്‍ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ ആഘോഷവരവും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്‌. കെട്ടിയാടുന്ന തിറകള്‍ സമീപത്തുള്ള ചോയിമഠത്തിലും കിഴക്കെ മതിരോളിയിലും പോകുന്നത്‌ അവയൊക്കെ ഒരു കാലത്ത്‌ ഇതിനോടനുബന്ധപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണഗൃഹങ്ങളായതുകൊണ്ടാണത്രെ. ടിപ്പുവിന്റെ കാലത്ത്‌ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വര്‍ണ്ണമെല്ലാം സമീപത്തെ കിണറ്റിലിട്ട്‌ ഇവര്‍ ഓടിപ്പോയെന്നാണ്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്‌. മതിരോളിയും കരിനെറ്റിക്കലും പരസ്‌പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോള്‍ കരിനെറ്റിക്കലില്‍ മാത്രമെ ഉത്സവം നടക്കുന്നുള്ളൂ.
മേലൂര്‍ക്കരയിലെ മണ്ണാത്തിപ്പറമ്പില്‍ ഒരു കാലത്ത്‌ ധാരാളം ദളിത കുടുംബങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അക്കൂട്ടത്തിലുള്ള ഒരു യുവാവ്‌ കളരി അഭ്യാസവും ഒടിമറിച്ചിലും പരിശീലിച്ചിരുന്നു. സ്ഥാനികുടുംബത്തിലെ ഒരാള്‍ക്ക്‌ ഈ യുവാവിനോട്‌ എന്തോ കടുത്ത്‌ ശത്രുത ഉണ്ടാവുകയും ഒരു ദിവസം രാത്രി ചതിയില്‍ വെടിവെച്ച്‌ കൊല്ലുകയും ചെയ്‌തു എന്നൊരു കേള്‍വിയുണ്ട്‌. അഭ്യാസിയായ ആ യുവാവിനെയും മുത്തപ്പനെയും സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നു. കുറച്ചുകാലം മുമ്പുവരെ ഇവിടെ ഉത്സവമുണ്ടായിരുന്നു.
മതിരോളിയില്‍ ഈ അടുത്തകാലം വരെ ഉത്സവമുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു വലിയ നാഗക്കാവും നാഗപ്രതിഷ്‌ഠയും ഈ പറമ്പിലുണ്ട്‌. ഭഗവതിയുടെ നാലു ഭാവങ്ങളിലുള്ള പ്രതിഷ്‌ഠകളും ഉണ്ട്‌. ഉത്സവദിവസം കരിനെറ്റിക്കല്‍ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ ആഘോഷവരവും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്‌. കെട്ടിയാടുന്ന തിറകള്‍ സമീപത്തുള്ള ചോയിമഠത്തിലും കിഴക്കെ മതിരോളിയിലും പോകുന്നത്‌ അവയൊക്കെ ഒരു കാലത്ത്‌ ഇതിനോടനുബന്ധപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണഗൃഹങ്ങളായതുകൊണ്ടാണത്രെ. ടിപ്പുവിന്റെ കാലത്ത്‌ ഉണ്ടായിരുന്ന സ്വര്‍ണ്ണമെല്ലാം സമീപത്തെ കിണറ്റിലിട്ട്‌ ഇവര്‍ ഓടിപ്പോയെന്നാണ്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്‌. മതിരോളിയും കരിനെറ്റിക്കലും പരസ്‌പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇപ്പോള്‍ കരിനെറ്റിക്കലില്‍ മാത്രമെ ഉത്സവം നടക്കുന്നുള്ളൂ.
മേലൂര്‍ക്കരയിലെ മണ്ണാത്തിപ്പറമ്പില്‍ ഒരു കാലത്ത്‌ ധാരാളം ദളിത കുടുംബങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. അക്കൂട്ടത്തിലുള്ള ഒരു യുവാവ്‌ കളരി അഭ്യാസവും ഒടിമറിച്ചിലും പരിശീലിച്ചിരുന്നു. സ്ഥാനികുടുംബത്തിലെ ഒരാള്‍ക്ക്‌ ഈ യുവാവിനോട്‌ എന്തോ കടുത്ത്‌ ശത്രുത ഉണ്ടാവുകയും ഒരു ദിവസം രാത്രി ചതിയില്‍ വെടിവെച്ച്‌ കൊല്ലുകയും ചെയ്‌തു എന്നൊരു കേള്‍വിയുണ്ട്‌. അഭ്യാസിയായ ആ യുവാവിനെയും മുത്തപ്പനെയും സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നു. കുറച്ചുകാലം മുമ്പുവരെ ഇവിടെ ഉത്സവമുണ്ടായിരുന്നു.
മീത്തലെ പുനത്തില്‍, ചീനംവീട്‌
വളരെക്കാലം ആരാധനയും ഉത്സവങ്ങളും നടത്തുകയും തറവാട്‌ ഭാഗിച്ചുപോയതുകൊണ്ട്‌ അവടൊക്കെ മുടങ്ങിപ്പോവുകയും ചെയ്‌ത ചില ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ നമ്മുടെ നാട്ടിലുണ്ട്‌. ഇക്കൂട്ടത്തില്‍ മീത്തലെ പുനത്തില്‍ ശിവക്ഷേത്രത്തിലും ചീനംവീട്ടിലെ പേരില്ലാത്തവന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലും അടുത്തകാലത്തായി നാട്ടുകാരുടെ സഹകരണത്തോടെ ഉത്സവങ്ങള്‍ പുനരാരംഭിച്ചുട്ടുണ്ട്‌. മീത്തലെ പുനത്തില്‍ ശിവക്ഷേത്രം വാരിയത്ത്‌ വകയാണ്‌. ചീനംവീട്ടുകാര്‍ വീരിനെല്ലൂളിക്കാരാണ്‌. പണ്ട്‌ അവിടെയുള്ള വൃദ്ധയായ ഒരു സ്‌ത്രീ പതിവുപോലെ രാവിലെ നിലവിളക്കുകത്തിക്കാന്‍ എഴുന്നേറ്റുനോക്കിയപ്പോള്‍ തീയില്ല്‌. തീപ്പെട്ടി പ്രചാരത്തിലില്ലാത്ത അക്കാലത്ത്‌ തീക്കൊട്ടയില്‍നിന്നാണ്‌ തീ കൊളുത്തുക. ഒരു മണ്‍പാത്രത്തില്‍ ഉമി നിറച്ച്‌ തീകെടാതെ സൂക്ഷിക്കുന്ന വിദ്യയാണ്‌ തീക്കൊട്ട. അന്ന്‌ തീക്കൊട്ടയിലെ തീ കെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. വിളക്കുകൊളുത്താന്‍ വിഷമിച്ചിരിക്കുമ്പോള്‍ പെട്ടന്ന്‌ ആരോ ഒരാള്‍ തീയുള്ള തീക്കൊട്ട കൊണ്ടുവന്നു പെട്ടന്ന്‌ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്‌തു. ആരാണെന്ന്‌ ചൊദിച്ചിട്ട്‌ മറുപടി ഇല്ല. തീ കൊളുത്തിയതിനുശേഷം ആരാണിത്‌ തന്നത്‌പേരില്ലാത്തോനോ എന്ന്‌ അവര്‍ വീണ്ടും വീണ്ടും സ്വയം ചോദിച്ചു. ഒരു ദേവചൈതന്യമായ അതിനെ സങ്കല്‍പ്പിച്ചാണെത്രെ ചീനംവീട്‌ പേരില്ലാത്തോന്‍ ക്ഷേത്രമുണ്ടായത്‌.
തിരുവാണി ക്ഷേത്രം
അരങ്ങാടത്തുള്ള മറ്റൊരു ക്ഷേത്രമാണ്‌ വടക്കെപുരയില്‍ ശ്രീ തിരുവാണിക്ഷേത്രം . തിരുവാണി. ഏഴുകുടിക്കലില്‍ ഏറ്റവും വടക്കുഭാഗത്താണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം.
ഗുരു, ഭൈരവന്‍, ഗുളികന് എന്നിവരാണിവിടുത്തെ പ്രതിഷ്‌ഠകള്‍. മകരം 15മുതല്‍ 21വരെയാണ്‌ ഇവിടുത്തെ ഉത്സവം. സമാപനദിവസമായ 21ന്താലപ്പൊലിയും, പൂത്താലപ്പൊലിയും ഉണ്ടാവും. ഇവ എടുക്കുക 10ല്‍ താഴെ പ്രായമുള്ള ബാലികമാരാണ്‌. ഇവിടെ ഉള്ള പ്രധാന എഴുന്നള്ളത്ത്‌ നാന്തകമെഴുന്നള്ളത്താണ്‌. ഇവിടെ നര്‍ത്തകരില്ല. പക്ഷെ ആയുധ, നാന്തക എഴുന്നള്ളത്തുകള്‍ ഇവിടെയുണ്ട്‌. വടക്കെപുരയില്‍ തറവാട്ടിലെ കാരണവരാണ്‌ എഴുന്നെള്ളിക്കുക. 20ന്‌ രാത്രി കാളീയാമത്തിലും 21ന്‌ വൈകൂട്ടുമാണ്‌ ഇതുണ്ടാവുക. പുളിയന്റെ ചുവട്ടില്‍ നിന്നാരംഭിക്കുന്ന താലപ്പൊലിയോടെ ഉല്‍സവം സമാപിക്കുന്നു. തീരത്തെ മൂന്ന്‌ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഉത്സവത്തിന്‌ ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പും ദേവീഗാനവും നൃത്തവുമുണ്ട്‌.
പ്രതിഷ്‌ഠാദിനം കുംഭം 5നാണ്‌. മദ്യകര്‍മ്മമാണ്‌ ചെയ്‌തുവരുന്നത്‌. തന്ത്രി പുതുശ്ശേരി ഇല്ലത്തെ ത്രിവിക്രമന്‍ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്‌. ഉത്സവത്തിനും പ്രതിഷ്‌ഠാദിനത്തിനും മാത്രമാണ്‌ തന്ത്ര ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ വരിക. തന്നെ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചത്‌ തന്ത്രിയാണെന്ന അറിവുമൂലം തന്ത്രി ക്ഷേത്രകവാടം കടന്ന്‌ വരുമ്പോഴെല്ലാം ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂര്‍ത്തി എഴുന്നേറ്റു നില്‍ക്കുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തിരുവാണിയെന്ന ദേവിക്ക്‌ മുതുകൂറ്റില്‍ പരദേവതയുമായും പടിഞ്ഞാറെ കാവിലെ ഭഗവതിയുമായും കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ ദേവിയുമായും ബന്ധമൂണ്ടെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു.
കടലോരം (തിരുവങ്ങൂര്‍ ഹയര്‍ സെക്കണ്ടറി സ്‌കൂളിലെ 2007-2009 ബാച്ച്‌ ജര്‍ണലിസം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ തയ്യാറാക്കിയ പഠന ഗ്രന്ഥം)
ഗുരു, ഭൈരവന്‍, ഗുളികന് എന്നിവരാണിവിടുത്തെ പ്രതിഷ്‌ഠകള്‍. മകരം 15മുതല്‍ 21വരെയാണ്‌ ഇവിടുത്തെ ഉത്സവം. സമാപനദിവസമായ 21ന്താലപ്പൊലിയും, പൂത്താലപ്പൊലിയും ഉണ്ടാവും. ഇവ എടുക്കുക 10ല്‍ താഴെ പ്രായമുള്ള ബാലികമാരാണ്‌. ഇവിടെ ഉള്ള പ്രധാന എഴുന്നള്ളത്ത്‌ നാന്തകമെഴുന്നള്ളത്താണ്‌. ഇവിടെ നര്‍ത്തകരില്ല. പക്ഷെ ആയുധ, നാന്തക എഴുന്നള്ളത്തുകള്‍ ഇവിടെയുണ്ട്‌. വടക്കെപുരയില്‍ തറവാട്ടിലെ കാരണവരാണ്‌ എഴുന്നെള്ളിക്കുക. 20ന്‌ രാത്രി കാളീയാമത്തിലും 21ന്‌ വൈകൂട്ടുമാണ്‌ ഇതുണ്ടാവുക. പുളിയന്റെ ചുവട്ടില്‍ നിന്നാരംഭിക്കുന്ന താലപ്പൊലിയോടെ ഉല്‍സവം സമാപിക്കുന്നു. തീരത്തെ മൂന്ന്‌ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഉത്സവത്തിന്‌ ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പും ദേവീഗാനവും നൃത്തവുമുണ്ട്‌.
പ്രതിഷ്‌ഠാദിനം കുംഭം 5നാണ്‌. മദ്യകര്‍മ്മമാണ്‌ ചെയ്‌തുവരുന്നത്‌. തന്ത്രി പുതുശ്ശേരി ഇല്ലത്തെ ത്രിവിക്രമന്‍ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്‌. ഉത്സവത്തിനും പ്രതിഷ്‌ഠാദിനത്തിനും മാത്രമാണ്‌ തന്ത്ര ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ വരിക. തന്നെ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചത്‌ തന്ത്രിയാണെന്ന അറിവുമൂലം തന്ത്രി ക്ഷേത്രകവാടം കടന്ന്‌ വരുമ്പോഴെല്ലാം ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂര്‍ത്തി എഴുന്നേറ്റു നില്‍ക്കുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം.
ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ തിരുവാണിയെന്ന ദേവിക്ക്‌ മുതുകൂറ്റില്‍ പരദേവതയുമായും പടിഞ്ഞാറെ കാവിലെ ഭഗവതിയുമായും കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ ദേവിയുമായും ബന്ധമൂണ്ടെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു.
കടലോരം (തിരുവങ്ങൂര്‍ ഹയര്‍ സെക്കണ്ടറി സ്‌കൂളിലെ 2007-2009 ബാച്ച്‌ ജര്‍ണലിസം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ തയ്യാറാക്കിയ പഠന ഗ്രന്ഥം)
നടുവിലെ പുരയില്‍
അരങ്ങാടത്ത്‌ ശ്രീ നടുവിലെ പുരയില്‍ തറവാട്ടിലാണ്‌ ദേവിയുടെ പ്രതിഷ്‌ഠകള്‍ ഉള്ളത്‌. മാറ്റാനായി പ്രശ്‌നം വെച്ചപ്പോള്‍ ദേവിക്ക്‌ തറവാട്‌ മാറാന്‍ ആഗ്രഹമില്ലെന്ന്‌ കണ്ടതിനാലാണ്‌ ക്ഷേത്രം നിര്‍മ്മിക്കാത്തത്‌. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്‌ഠ ഭുവനേശ്വരിയാണ്‌. ഭുവനേശ്വരിയെ കൂടാതെ കുട്ടിച്ചാത്തന്, ഗുരു, പൊട്ടന്‍ ദൈവം, ഗുളികന്, കര്‍മ്മികളുടെയും കോമരങ്ങളുടെയും ഗുരുകാരണവന്മാരുടെയും ആത്മാക്കള്‍ എന്നിവയും ഇവിടെയുണ്ട്‌.
ഭുവനേശ്വരിക്ക്‌ അവില്‍, മലര്‍, ശര്‍ക്കര, കരിമ്പ്‌, മുന്തിരി, മാതളനാരങ്ങ, പഴം, മുതലായവ നിവേദിക്കുന്നു. കുട്ടിച്ചാത്തന് കോഴിയെ നല്‍കും. പൊട്ടന്‍ ദൈവത്തിന്‌ അരിയുണ്ടയും റാക്കുമാണ്‌ നിവേദ്യം. ഗുളികന് അരിയുണ്ട, കോഴി, റാക്ക്‌, പച്ചക്കായ, പഴം വട്ടത്തില്‍ മുറിച്ചത്‌, അവില്‍, മലര്‍, തവിട്‌, തരിപ്പണം (തവിട്‌ ഇടിച്ചത്‌), അരിനുറുക്ക്‌ മുതലായവ നല്‍കും. ഗുളുകന്‌ തറക്ക്‌ കിഴക്കോ, പടിഞ്ഞാറോ ആണ്‌ ഗുരുതി കൊടുക്കുക. കോമരങ്ങള്‍ക്കും കര്‍മ്മികള്‍ക്കും ഗുരുകാരണവന്മാര്‍ക്കും പ്രത്യേകം നിവേദ്യങ്ങള്‍ ഇല്ല. പണ്ട്‌ ഇവര്‍ക്കെല്ലാവര്‍ക്കും നിവേദ്യത്തോടൊപ്പം ഇളനീരും നല്‍കാറുണ്ടായിരുന്നു.
കുംഭം 6നാണ്‌ ഇവിടുത്തെ ഉത്സവത്തിന്‌ തുടക്കം. അരങ്ങാടത്ത്‌ പുളിയന്റെ ചുവട്ടില്‍ ശ്രീ കുറുംബാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്സവത്തോടൊപ്പമാണ്‌ ഇവിടെയും ഉത്സവം നടക്കുന്നത്‌. ഇംഗ്ലീഷ്‌ മാസം ഫെബ്രുവരി 18മുതല്‍ 24 വരെയാണ്‌ ഉത്സവം. ഈ ദിവസങ്ങളിലെല്ലാം ഗാനവും നൃത്തവും ഉണ്ടായിരിക്കും. ദേവിയുടെ മഹിമകള്‍ പാടിക്കൊണ്ട്‌നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. ഈതറവാട്ടില്‍ നിന്ന്‌ ആദ്യദിവസം പുളിയന്റെ ചുവട്ടില്‍ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ വരവുണ്ട്‌. കൂടാതെ പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ബീച്ചില്‍ നിന്നും ഇവിടേക്ക്‌ വരവ്‌ വരും. ഈ വരവില്‍ 101 നീലാഞ്‌ജനം, ആലില, മാവില എന്നിവയുണ്ടാകും. 19 മുതല്‍ 23വരെ കലശം എഴുന്നള്ളത്തും ശീവേലിയും ഉണ്ടാകും. 24ന്‌ ഇവയ്‌ക്കൊപ്പം നാന്തകമെഴുന്നള്ളത്തും ഉണ്ടാകും. പലയിടത്തായി 5 ഗുരുതിതര്‍പ്പണവും ഉണ്ടാവും. കോഴിയെയാണ്‌ ഗുരുതി കൊടുക്കുക. ഇത്‌ 25ന്‌ വൈകീട്ടുള്ള താലപ്പൊലിക്ക്‌ ശേഷം രാത്രി 12നാണ്‌ ഉണ്ടാവുക. പിറ്റേന്ന്‌ 26ന്‌ എല്ലാവര്‍ക്കും സദ്യയുണ്ടാവും. തലേദിവസം രാത്രി ഗുരുതി കഴിച്ച കോഴിക്കറിയും ഉണ്ടാകും. എന്നാല്‍ ഇന്നിവിടെ കോമരമില്ല. ശേഷം ശുദ്ധികലശം നടക്കുന്നു. പണ്ടിവിടെ സ്‌ത്രീകളും പുരുഷന്മാര്‍ക്കൊപ്പം കോമരങ്ങളായിട്ടുണ്ടെത്രെ.
സംക്രമ ദിവസം മാത്രമാണ്‌ പുറത്തുനിന്നും നമ്പൂതിരിയെ വിളിച്ച്‌ പൂജകഴിക്കുക. മറ്റുള്ള ദിവസങ്ങളില്‍ വീട്ടിലുള്ള പുരുഷന്മാര്‍ തന്നെയാണ്‌ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നത്‌. (അതിനു ശേഷം താവഴിയായല്ല കര്‍മ്മികള്‍ വരുന്നത്‌.) അഞ്ച്‌ വര്‍ഷം മുമ്പ്‌ പ്രധാന കര്‍മ്മി മരിച്ചുപോയി. തറവാട്ടിലിപ്പോള്‍ കോമരമില്ലെങ്കിലും ഉത്സവത്തിന്‌ ആരെങ്കിലും നാന്തകം എഴുന്നള്ളിക്കാറുണ്ട്‌. ഭുവനേശ്വരിക്ക്‌ സൗമ്യഭാവമാണ്‌.
ഇവിടെയുള്ള അറയില്‍ സ്‌ത്രീകള്‍ക്ക്‌ പ്രവേശനമില്ല. അറയ്‌ക്കകത്താണ്‌ പ്രതിഷ്‌ഠകള്‍ ഉള്ളത്‌. വടക്കുഭാഗത്ത്‌ ഒരു കോലാണ്‌ വെച്ചത്‌. അത്‌ കുട്ടിച്ചാത്തന്റേതാണ്‌. പടിഞ്ഞാറ്‌ ഭാഗത്ത്‌ ഗുരുകാരണവന്മാരുടെ ആത്മാക്കളെ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വലതു വശത്തായി നിലത്ത്‌ ചുവപ്പ പട്ട്‌ വിരിച്ചിട്ടിട്ടുണ്ട്‌. അതിനടിയിലുള്ള പീഠത്തിലാണ്‌ ഭുവനേശ്വരിയെ ആവാഹിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. പീഠം ഭൂമിക്കടിയിലായതിനാല്‍ ആര്‍ക്കും അത്‌ കാണാനാവില്ല.
നിത്യവും ദീപാരാധനയുണ്ടാവും. വൈകീട്ട്‌ അസ്‌തമയത്തിന്‌ ഒന്നര മണിക്കൂര്‍ മുമ്പെയാണ്‌ ഇത്‌ തുടങ്ങുക. വൈകീട്ട്‌ തറവാട്ടിന്റെ അകത്തളത്തില്‍ നടുക്കുള്ള വലിയ നിലവിളക്കില്‍ 11 തിരിയിട്ട്‌ കത്തിക്കും. സ്‌ത്രീകളേ ഈ വിളക്ക്‌ കത്തിക്കൂ. രാത്രി 7.30 കഴിഞ്ഞാല്‍ വിളക്കിലെ ഒമ്പത്‌ തിരികളും അണച്ചുകളയും. പിന്നീട്‌ രണ്ട്‌ തിരികളാണ്‌ കത്തുക. പുലര്‍ച്ചെക്ക്‌ രണ്ട്‌ തിരി കത്തിക്കും. തലേദിവസം കത്തിച്ചത്‌ രാത്രി കിടക്കുമ്പോള്‍ അണച്ചുകളയും. വെള്ളി, ചൊവ്വ ദിവസങ്ങളിലും മറ്റ്‌ വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലും ദീപാരാധനക്കൊപ്പം കൂട്ടനാമജപവും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്‌. രാവിലെ അഞ്ചുമുതല്‍ 8വരെയും വൈകീട്ട്‌ 5.30 മുതല്‍ 7.30 വരെയുമാണ്‌ നട തുറന്ന്‌ കാണാനാവുക.
ഉത്സവാഘോഷങ്ങള്‍ക്ക്‌ പുറമെ സംക്രമ ദിവസങ്ങളിലും തുലാം മാസത്തിലെ കറുത്ത വാവും ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. കറുത്തവാവിന്‌ അരിയും മത്സ്യമാംസവും ഒഴിവാക്കി നൊയമ്പെടുക്കും. നൊയമ്പുകാര്‍ക്ക്‌ പിറ്റേദിവസം സദ്യ ഉണ്ടാവും. അന്ന്‌ രാത്രി 8മണിക്ക്‌ ശഷം ഗുരുതി ഉണ്ടാവാറുണ്ട്‌. അന്ന്‌ മൂര്‍ത്തികള്‍ക്ക്‌ പ്രത്യേക നിവേദ്യമാണ്‌ ഉണ്ടാക്കുക. പാലമൃത്‌ എന്നാണ്‌ ഈ പ്രത്യേക നിവേദ്യത്തിന്റെ പേര്. തേങ്ങാപ്പാല്‍, ശര്‍ക്കര, മൈസൂര്‍പഴം എന്നിവ ചേര്‍ത്ത്‌ കൈകൊണ്ട്‌ ചേര്‍ത്തെടുക്കുന്നതാണിത്‌. അടുപ്പില്‍ വയ്‌ക്കാതെയാണിതുണ്ടാക്കുന്നത്‌. മൈസൂര്‍പഴം ഇതില്‍ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട വിഭവമായി കണക്കാക്കുന്നു.
ഇവിടുത്തെ ഭുവനേശ്വരിക്ക്‌ സൗമ്യഭാവമാണെന്ന്‌ നേരത്തേ പറഞ്ഞല്ലോ. ഇതിന്‌ പിന്നില്‍ ഒരു ഐതീഹ്യമുണ്ട്‌. പണ്ട്‌ കാലത്ത്‌ ഇവിടുത്തെതറവാട്ടുടമ ഒരു സ്ഥലത്ത്‌ പോവുകയായിരുന്നു. പോകുന്ന വഴിക്ക്‌ ഒരു പാറയും അതിന്‌ മുകളില്‍ ഒരു സ്‌ത്രീ ഇരിക്കുന്നതായും കണ്ടു. അവര്‍തറവാട്ടുടമയോട്‌ ഒപ്പം കൂട്ടാമോയെന്ന്‌ ചോദിച്ചു. പക്ഷെ സമ്മതം ലഭിച്ചില്ല. തറവാട്ടുടമ യാത്ര തുടര്‍ന്നു. യാത്ര കഴിഞ്ഞ്‌ തിരിച്ചു വരുമ്പോഴും ഇരുട്ടിയിട്ടും ആ സ്‌ത്രീ അവിടെതന്നെ ഇരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. സ്‌ത്രീ വീണ്ടും അഭയം ചോദിച്ചു. ഒടുവില്‍ ആര്‍ക്കും ശല്യമാവാതെ പറയുന്നതനുസരിച്ച്‌ താമസിക്കാമെന്ന വാക്ക്‌ വാങ്ങിയശേഷം അദ്ദേഹം സ്‌ത്രീയെ ഒപ്പം കൂട്ടി. സ്‌ത്രീ പിന്നീട്‌കുറച്ചുകാലം അവരെ സേവിച്ച്‌ ജീവിച്ചു. ഒടുവില്‍ യഥാര്‍ത്ഥ രൂപം കാണിച്ചു. അങ്ങനെ എന്നും തറവാട്‌ കാത്തോളാം(രക്ഷിക്കാം) എന്ന്‌ പറഞ്ഞ്‌ അവിടെ കുടിയിരുന്നു.
ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ആഘോഷങ്ങള്‍ക്കെല്ലാം പുറമെ കുംഭത്തിലെ ആയില്യത്തിന്റെ തലേന്ന്‌ ആഘോഷമുണ്ടാവാറുണ്ട്‌. അന്ന്‌ നാഗപ്പാട്ടുണ്ടാവും. കാരണം കുംഭത്തിലെ ആയില്യം നാഗത്തിന്റെ നാളാണ്‌.
-കടലോരം (തിരുവങ്ങൂര്‍ ഹയര്‍ സെക്കണ്ടറി സ്‌കൂളിലെ 2007-2009 ബാച്ച്‌ ജര്‍ണലിസം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ തയ്യാറാക്കിയ പഠന ഗ്രന്ഥം)
ഭുവനേശ്വരിക്ക്‌ അവില്‍, മലര്‍, ശര്‍ക്കര, കരിമ്പ്‌, മുന്തിരി, മാതളനാരങ്ങ, പഴം, മുതലായവ നിവേദിക്കുന്നു. കുട്ടിച്ചാത്തന് കോഴിയെ നല്‍കും. പൊട്ടന്‍ ദൈവത്തിന്‌ അരിയുണ്ടയും റാക്കുമാണ്‌ നിവേദ്യം. ഗുളികന് അരിയുണ്ട, കോഴി, റാക്ക്‌, പച്ചക്കായ, പഴം വട്ടത്തില്‍ മുറിച്ചത്‌, അവില്‍, മലര്‍, തവിട്‌, തരിപ്പണം (തവിട്‌ ഇടിച്ചത്‌), അരിനുറുക്ക്‌ മുതലായവ നല്‍കും. ഗുളുകന്‌ തറക്ക്‌ കിഴക്കോ, പടിഞ്ഞാറോ ആണ്‌ ഗുരുതി കൊടുക്കുക. കോമരങ്ങള്‍ക്കും കര്‍മ്മികള്‍ക്കും ഗുരുകാരണവന്മാര്‍ക്കും പ്രത്യേകം നിവേദ്യങ്ങള്‍ ഇല്ല. പണ്ട്‌ ഇവര്‍ക്കെല്ലാവര്‍ക്കും നിവേദ്യത്തോടൊപ്പം ഇളനീരും നല്‍കാറുണ്ടായിരുന്നു.
കുംഭം 6നാണ്‌ ഇവിടുത്തെ ഉത്സവത്തിന്‌ തുടക്കം. അരങ്ങാടത്ത്‌ പുളിയന്റെ ചുവട്ടില്‍ ശ്രീ കുറുംബാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്സവത്തോടൊപ്പമാണ്‌ ഇവിടെയും ഉത്സവം നടക്കുന്നത്‌. ഇംഗ്ലീഷ്‌ മാസം ഫെബ്രുവരി 18മുതല്‍ 24 വരെയാണ്‌ ഉത്സവം. ഈ ദിവസങ്ങളിലെല്ലാം ഗാനവും നൃത്തവും ഉണ്ടായിരിക്കും. ദേവിയുടെ മഹിമകള്‍ പാടിക്കൊണ്ട്‌നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. ഈതറവാട്ടില്‍ നിന്ന്‌ ആദ്യദിവസം പുളിയന്റെ ചുവട്ടില്‍ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ വരവുണ്ട്‌. കൂടാതെ പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ബീച്ചില്‍ നിന്നും ഇവിടേക്ക്‌ വരവ്‌ വരും. ഈ വരവില്‍ 101 നീലാഞ്‌ജനം, ആലില, മാവില എന്നിവയുണ്ടാകും. 19 മുതല്‍ 23വരെ കലശം എഴുന്നള്ളത്തും ശീവേലിയും ഉണ്ടാകും. 24ന്‌ ഇവയ്‌ക്കൊപ്പം നാന്തകമെഴുന്നള്ളത്തും ഉണ്ടാകും. പലയിടത്തായി 5 ഗുരുതിതര്‍പ്പണവും ഉണ്ടാവും. കോഴിയെയാണ്‌ ഗുരുതി കൊടുക്കുക. ഇത്‌ 25ന്‌ വൈകീട്ടുള്ള താലപ്പൊലിക്ക്‌ ശേഷം രാത്രി 12നാണ്‌ ഉണ്ടാവുക. പിറ്റേന്ന്‌ 26ന്‌ എല്ലാവര്‍ക്കും സദ്യയുണ്ടാവും. തലേദിവസം രാത്രി ഗുരുതി കഴിച്ച കോഴിക്കറിയും ഉണ്ടാകും. എന്നാല്‍ ഇന്നിവിടെ കോമരമില്ല. ശേഷം ശുദ്ധികലശം നടക്കുന്നു. പണ്ടിവിടെ സ്‌ത്രീകളും പുരുഷന്മാര്‍ക്കൊപ്പം കോമരങ്ങളായിട്ടുണ്ടെത്രെ.
സംക്രമ ദിവസം മാത്രമാണ്‌ പുറത്തുനിന്നും നമ്പൂതിരിയെ വിളിച്ച്‌ പൂജകഴിക്കുക. മറ്റുള്ള ദിവസങ്ങളില്‍ വീട്ടിലുള്ള പുരുഷന്മാര്‍ തന്നെയാണ്‌ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നത്‌. (അതിനു ശേഷം താവഴിയായല്ല കര്‍മ്മികള്‍ വരുന്നത്‌.) അഞ്ച്‌ വര്‍ഷം മുമ്പ്‌ പ്രധാന കര്‍മ്മി മരിച്ചുപോയി. തറവാട്ടിലിപ്പോള്‍ കോമരമില്ലെങ്കിലും ഉത്സവത്തിന്‌ ആരെങ്കിലും നാന്തകം എഴുന്നള്ളിക്കാറുണ്ട്‌. ഭുവനേശ്വരിക്ക്‌ സൗമ്യഭാവമാണ്‌.
ഇവിടെയുള്ള അറയില്‍ സ്‌ത്രീകള്‍ക്ക്‌ പ്രവേശനമില്ല. അറയ്‌ക്കകത്താണ്‌ പ്രതിഷ്‌ഠകള്‍ ഉള്ളത്‌. വടക്കുഭാഗത്ത്‌ ഒരു കോലാണ്‌ വെച്ചത്‌. അത്‌ കുട്ടിച്ചാത്തന്റേതാണ്‌. പടിഞ്ഞാറ്‌ ഭാഗത്ത്‌ ഗുരുകാരണവന്മാരുടെ ആത്മാക്കളെ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വലതു വശത്തായി നിലത്ത്‌ ചുവപ്പ പട്ട്‌ വിരിച്ചിട്ടിട്ടുണ്ട്‌. അതിനടിയിലുള്ള പീഠത്തിലാണ്‌ ഭുവനേശ്വരിയെ ആവാഹിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. പീഠം ഭൂമിക്കടിയിലായതിനാല്‍ ആര്‍ക്കും അത്‌ കാണാനാവില്ല.
നിത്യവും ദീപാരാധനയുണ്ടാവും. വൈകീട്ട്‌ അസ്‌തമയത്തിന്‌ ഒന്നര മണിക്കൂര്‍ മുമ്പെയാണ്‌ ഇത്‌ തുടങ്ങുക. വൈകീട്ട്‌ തറവാട്ടിന്റെ അകത്തളത്തില്‍ നടുക്കുള്ള വലിയ നിലവിളക്കില്‍ 11 തിരിയിട്ട്‌ കത്തിക്കും. സ്‌ത്രീകളേ ഈ വിളക്ക്‌ കത്തിക്കൂ. രാത്രി 7.30 കഴിഞ്ഞാല്‍ വിളക്കിലെ ഒമ്പത്‌ തിരികളും അണച്ചുകളയും. പിന്നീട്‌ രണ്ട്‌ തിരികളാണ്‌ കത്തുക. പുലര്‍ച്ചെക്ക്‌ രണ്ട്‌ തിരി കത്തിക്കും. തലേദിവസം കത്തിച്ചത്‌ രാത്രി കിടക്കുമ്പോള്‍ അണച്ചുകളയും. വെള്ളി, ചൊവ്വ ദിവസങ്ങളിലും മറ്റ്‌ വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലും ദീപാരാധനക്കൊപ്പം കൂട്ടനാമജപവും ഉണ്ടാവാറുണ്ട്‌. രാവിലെ അഞ്ചുമുതല്‍ 8വരെയും വൈകീട്ട്‌ 5.30 മുതല്‍ 7.30 വരെയുമാണ്‌ നട തുറന്ന്‌ കാണാനാവുക.
ഉത്സവാഘോഷങ്ങള്‍ക്ക്‌ പുറമെ സംക്രമ ദിവസങ്ങളിലും തുലാം മാസത്തിലെ കറുത്ത വാവും ആഘോഷിച്ചുവരുന്നു. കറുത്തവാവിന്‌ അരിയും മത്സ്യമാംസവും ഒഴിവാക്കി നൊയമ്പെടുക്കും. നൊയമ്പുകാര്‍ക്ക്‌ പിറ്റേദിവസം സദ്യ ഉണ്ടാവും. അന്ന്‌ രാത്രി 8മണിക്ക്‌ ശഷം ഗുരുതി ഉണ്ടാവാറുണ്ട്‌. അന്ന്‌ മൂര്‍ത്തികള്‍ക്ക്‌ പ്രത്യേക നിവേദ്യമാണ്‌ ഉണ്ടാക്കുക. പാലമൃത്‌ എന്നാണ്‌ ഈ പ്രത്യേക നിവേദ്യത്തിന്റെ പേര്. തേങ്ങാപ്പാല്‍, ശര്‍ക്കര, മൈസൂര്‍പഴം എന്നിവ ചേര്‍ത്ത്‌ കൈകൊണ്ട്‌ ചേര്‍ത്തെടുക്കുന്നതാണിത്‌. അടുപ്പില്‍ വയ്‌ക്കാതെയാണിതുണ്ടാക്കുന്നത്‌. മൈസൂര്‍പഴം ഇതില്‍ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട വിഭവമായി കണക്കാക്കുന്നു.
ഇവിടുത്തെ ഭുവനേശ്വരിക്ക്‌ സൗമ്യഭാവമാണെന്ന്‌ നേരത്തേ പറഞ്ഞല്ലോ. ഇതിന്‌ പിന്നില്‍ ഒരു ഐതീഹ്യമുണ്ട്‌. പണ്ട്‌ കാലത്ത്‌ ഇവിടുത്തെതറവാട്ടുടമ ഒരു സ്ഥലത്ത്‌ പോവുകയായിരുന്നു. പോകുന്ന വഴിക്ക്‌ ഒരു പാറയും അതിന്‌ മുകളില്‍ ഒരു സ്‌ത്രീ ഇരിക്കുന്നതായും കണ്ടു. അവര്‍തറവാട്ടുടമയോട്‌ ഒപ്പം കൂട്ടാമോയെന്ന്‌ ചോദിച്ചു. പക്ഷെ സമ്മതം ലഭിച്ചില്ല. തറവാട്ടുടമ യാത്ര തുടര്‍ന്നു. യാത്ര കഴിഞ്ഞ്‌ തിരിച്ചു വരുമ്പോഴും ഇരുട്ടിയിട്ടും ആ സ്‌ത്രീ അവിടെതന്നെ ഇരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. സ്‌ത്രീ വീണ്ടും അഭയം ചോദിച്ചു. ഒടുവില്‍ ആര്‍ക്കും ശല്യമാവാതെ പറയുന്നതനുസരിച്ച്‌ താമസിക്കാമെന്ന വാക്ക്‌ വാങ്ങിയശേഷം അദ്ദേഹം സ്‌ത്രീയെ ഒപ്പം കൂട്ടി. സ്‌ത്രീ പിന്നീട്‌കുറച്ചുകാലം അവരെ സേവിച്ച്‌ ജീവിച്ചു. ഒടുവില്‍ യഥാര്‍ത്ഥ രൂപം കാണിച്ചു. അങ്ങനെ എന്നും തറവാട്‌ കാത്തോളാം(രക്ഷിക്കാം) എന്ന്‌ പറഞ്ഞ്‌ അവിടെ കുടിയിരുന്നു.
ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ആഘോഷങ്ങള്‍ക്കെല്ലാം പുറമെ കുംഭത്തിലെ ആയില്യത്തിന്റെ തലേന്ന്‌ ആഘോഷമുണ്ടാവാറുണ്ട്‌. അന്ന്‌ നാഗപ്പാട്ടുണ്ടാവും. കാരണം കുംഭത്തിലെ ആയില്യം നാഗത്തിന്റെ നാളാണ്‌.
-കടലോരം (തിരുവങ്ങൂര്‍ ഹയര്‍ സെക്കണ്ടറി സ്‌കൂളിലെ 2007-2009 ബാച്ച്‌ ജര്‍ണലിസം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ തയ്യാറാക്കിയ പഠന ഗ്രന്ഥം)
കുറുംബാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
അരങ്ങാടത്ത്‌ പുളിയന്റെ ചുവട്ടില്‍ ശ്രീകുറുമ്പ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തിന്‌ 500 വര്‍ഷത്തോളം പഴക്കമുണ്ട്‌. ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവപ്രതിഷ്‌ഠ അഞ്ച്‌ വര്‍ഷം മുമ്പുവരെ നടുവിലെപുരയില്‍ എന്ന തറവാട്ടിലായിരുന്നു. തെക്കുഭാഗത്തുനിന്നാണ്‌ ദേവി ഇങ്ങോട്ടുവന്നത്‌. കറുത്തരാമന്‍ എന്നയാളുടെ കൂടെയാണ്‌ ദേവി വന്നതെത്രെ. തെക്കന്‍ കേരളത്തിലായിരുന്നു കറുത്തരാമന്‍ വസിച്ചിരുന്നത്‌. ഇയാളുടെ മകനും അവിടുത്തെ രാജാവും തമ്മില്‍ കലഹമുണ്ടായി. രാജകോപത്തെപേടിച്ച്‌ അവര്‍ കോട്ട്‌ക്കുളത്തെത്തി (കാസര്‍ഗോഡ്‌). കറുത്തരാമന്‍ അരയനായദേവീ ഉപാസകനായിരുന്നു. അതിനാല്‍ കറുത്തരാമന്‍ ജലമാര്‍ഗ്ഗം കോട്ടിക്കുളത്തേക്ക്‌ ചെന്നപ്പോള്‍, ദേവി കരമാര്‍ഗ്ഗം അവിടേക്ക്‌ ചെന്നു. വരുന്നവഴി ദേവി വിശ്രമിച്ച സ്ഥലങ്ങളെല്ലാം പിന്നീട്‌ ക്ഷേത്രങ്ങളായി മാറി. അങ്ങനെ കേരളത്തില്‍ 1001 ശിവക്ഷേത്രങ്ങളും 108 ദുര്‍ഗ്ഗലയങ്ങളുമുണ്ടായി. ഇതില്‍ പ്രധാനപ്പെട്ടത്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരാണ്‌. (ആദ്യത്തേതും)
ഏതാണ്ട്‌ ആയിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പ്‌, വീട്ടില്‍വെച്ച്‌ ആരാധിച്ച മൂര്‍ത്തികളെ പിന്നീട്‌ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ ആവാഹിക്കുകയായിരുന്നു. 1919ല്‍ നടത്തിയ സ്വര്‍ണ്ണപ്രശ്‌നത്തില്‍ ആരാധനാമൂര്‍ത്തികളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ മാറ്റണമെന്ന്‌ കാണ്‍കയാല്‍ അതുപ്രകാരം 1983ല്‍ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ മാറ്റി പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചു. ആദ്യം ബാലാലയത്തിലേക്കാണ്‌ മാറ്റിയത്‌. പിന്നീട്‌, സൊസൈറ്റി ആക്ട്‌ പ്രകാരം രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്‌ത ശേഷമാണ്‌ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ മാറ്റിയത്‌. 1994 മിഥുനം 30ന്‌ ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്‌ഠ നടന്നു. രണ്ട്‌ ഭഗവതി, രണ്ട്‌ ഗുരുദേവന്മാര്‍, കിരാതമൂര്‍ത്തി (വേട്ടയ്‌ക്കൊരുമകന്‍), ചാത്തന്(കൊച്ചുശാസ്‌താവ്‌), ഭണ്ഡാരമൂര്‍ത്തി, നാഗം, ഗുളികന് എന്നിവയാണ്‌ ഇവിടുത്തെ പ്രധാനമൂര്‍ത്തികള്‍. കുംഭം 6ന്‌ ഉത്സവം ആരംഭിക്കുന്നു(ഫെബ്രുവരി 18ന്‌) ഫെബ്രുവരി 28നാണ്‌ സമാപനം. ഗജവീരന്മാരുടെ എഴുന്നള്ളത്തും താലപ്പൊലിയും ഉത്സവത്തിന്‌ മാറ്റുകൂട്ടാനുണ്ടാവും. ക്ഷേത്രപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്‌ ക്ഷേത്ര കമ്മറ്റിയാണ്‌. നാന്തകവാളില്‍ ഭഗവതിയെ ആവാഹിച്ച്‌ കൊണ്ടുപോകും. കാരണം ദേവിക്ക്‌ ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആയുധം നാന്തകമാണ്‌. മലര്‍, ശര്‍ക്കരപ്പായസം, ത്രിമധുര തുടങ്ങിയവയാണ്‌ ദേവിയുടെ നിവേദ്യം. പാരമ്പര്യമായി തറവാട്ടുകാരാണ്‌ പൂജാവിധികള്‍ ചെയ്‌തുവരുന്നത്‌.
ഇവിടെ ഇപ്പോള്‍കോമരമില്ല. പകരം തറവാട്ടിലെ ഒരാള്‍തന്നെ സ്ഥിരമായി ഉത്സവത്തിന്‌ അത്‌ പുറത്തേക്ക്‌ എഴുന്നള്ളിക്കാറുണ്ട്‌. ഉത്സവത്തിനു മാത്രമേ നാന്തകം പുറത്തെടുക്കുകയുള്ളൂ. ഉത്സവത്തിന്‌ ഭഗവതിപ്പാട്ട, ചെണ്ട, കൊമ്പ്‌, കുഴല്‍, ദേവീനൃത്തം, എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കും. പ്രത്യേക പരിശീലനം കിട്ടിയആര്‍ക്കും ഇവയില്‍ പങ്കുകൊള്ളാം. കൃഷ്‌ണപ്പാട്ട, രാമായണം, ഭാഗവതം എന്നിവയെ അടിസാഥാനമാക്കി പരസ്‌പരം ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കളിയുമുണ്ട്‌. രണ്ടു ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിഞ്ഞാണ്‌ ചോദ്യോത്തരപ്പയറ്റ്‌. പാട്ടിന്റെ രൂപത്തിലാണ്‌ ചോദ്യോത്തരമുണ്ടാവുക. ശീവേലി എഴുന്നള്ളിപ്പ്‌ ആറ്‌ ദിവസം ഉണ്ടാകും. അവസാന രണ്ട്‌ ദിവസമാണ്‌ നാന്തകം എഴുന്നള്ളിപ്പ്‌. താലപ്പൊലിയോടുകൂടിയാണ്‌ നാന്തകം എഴുന്നള്ളിപ്പ്‌. താലപ്പൊലി എടുക്കുന്നത്‌ 10വയസ്സില്‍ താഴെ പ്രായമുള്ള ബാലികമാരാണ്‌. ഒരു ദിവസത്തെ നാല്‌ യാമങ്ങളായി ഭാഗിക്കാം. അതില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട യാമങ്ങളാണ്‌ കാളീയാമവും, ബ്രാഹ്മയാമവും(സരസ്വതീയാമം). കാളീയാമം അര്‍ദ്ധരാത്രിയിലാണ്‌. അതിനാല്‍ ആ സമയത്താണ്‌ നാന്തകം എഴുന്നള്ളിക്കുക. ഇത്‌ വേലിയേറ്റത്തിന്റെ സമയമാണ്‌, ഈ സമയത്ത്‌ പ്രസവം സാധാരണയായിനടക്കില്ലെന്ന്‌ പറയുന്നു. നടന്നാല്‍ തന്നെ കാളിയുടെ പ്രധാനഭാവമായ ക്രോധഗുണം കുട്ടിയില്‍ ഉച്ചസ്ഥായിയില്‍ ഉണ്ടാകും. എന്നാല്‍ കാളീയാമത്തിനുശേഷം വരുന്ന സരസ്വതീ യാമത്തില്‍ ജനിക്കുന്നവര്‍ വിദ്യാസമ്പന്നരാകും. പണ്ട്‌ കാലങ്ങളില്‍ ഇവിടെ ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു താമസിച്ചത്‌. അവരും ഇവിടെ ദേവിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
കണ്ണകിയില്‍ നിന്നാണ്‌ കുറുംബാഭഗവതി ഉണ്ടായത്‌. കാളിയുടെ മറ്റൊരു ഭാവമാണ്‌ കുറുംബ. കാളിയുടെ പ്രതിഷ്‌ഠ രണ്ട്‌ രീതികളിലുണ്ട്‌. വലിയമ്മ, ചെറിയമ്മ എന്നിങ്ങനെ. ഇതില്‍ ചെറിയമ്മയ്‌ക്ക്‌ രൗദ്രം കൂടുതലാണ്‌. അതേസമയം വലിയമ്മയ്‌ക്ക്‌ സൗമ്യഭാവമാണ്‌. പടിഞ്ഞാറ്‌ മുഖമുള്ള ദേവിക്ക്‌ രൗദ്രം കുറവാണ്‌. വടക്ക്‌ മുഖമുള്ള ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂര്‍ത്തിക്ക്‌ രൗദ്രത കൂടുതലായിരിക്കും. വടക്ക്‌ മുഖമുള്ള ദേവിക്കുമുമ്പില്‍ ശിവപ്രതിഷ്ടയുമുണ്ടാകും. ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ആഘോഷങ്ങളില്‍ താലപ്പൊലിയെടുക്കുന്നത്‌ പത്ത്‌ താഴെ പ്രായമുള്ള ബാലികമാരാണ്‌. ഉത്സവ വരവിന്‌ സ്‌ത്രീകളും താലപ്പൊലിയെടുക്കും. ഇവിടെ ദിവസവും ദേവിക്ക്‌ അരിയും പൂവും ചാര്‍ത്തും. ഈ ചാര്‍ത്തല്‍ ഒരു വഴിപാടാണ്‌. ഈ വഴിപാട്‌ ചെയ്യുന്നവര്‍ അരിയും പൂവും ചാര്‍ത്തുന്ന സമയത്ത്‌ ക്ഷേത്രത്തിന്‌ മുമ്പില്‍ വരുന്നു. തറവാട്ടിലെ കാരണവര്‍ (പ്രായമുള്ളവര്‍) അവിടെ എത്തിച്ചേരും. മറ്റുള്ളവര്‍ തങ്ങളുടെ സങ്കടങ്ങള്‍ പറയുന്നു. അത്‌ കാരണവര്‍ ദേവിക്കായി ഉറക്കെ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ചെയ്‌താല്‍ ദേവി തങ്ങളുടെ ദു:ഖങ്ങള്‍ കേട്ട്‌ അവയെ അകറ്റി തരുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ചൊവ്വ, വെള്ളി ദിവസങ്ങളില്‍ ഇവിടെ കൂട്ടപ്രാര്‍ത്ഥന ഉണ്ടാവാറുണ്ട്‌.
ഉത്സവത്തിനു പുറമെ നവരാത്രി, ശിവരാത്രി, പ്രതിഷ്‌ഠാദിനം എന്നിവയും ആഘോഷിക്കാറുണ്ട്‌. ഒരു തവണ ദേവിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ഗുരുനാഥന്‍ സ്ഥലം മാറി ഇവിടെ വന്നു. ഭഗവതി അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞ്‌ വന്നു. പൊയില്‍ക്കാവ്‌ അന്വേഷിക്കുകയുണ്ടായി. അതിനുശേഷം ഇവിടെ വന്ന്‌ പടിഞ്ഞാറോട്ട്‌ തിരിഞ്ഞ്‌ നിന്നു. ഈ നില്‍പ്പാണ്‌ പ്രതിഷ്‌ഠയുടെ സ്ഥാനം. ഇത്‌ മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമാണ്‌.
തറവാട്ടിലായിരുന്നപ്പോള്‍ ശിവരാത്രി മാത്രമായിരുന്നു ആഘോഷിക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്‌. ഇപ്പോള്‍ പ്രത്യേക ഉത്സവവും ഉണ്ട്‌. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ഗുരുതി ക്ഷേത്രത്തിന്‌ പുറമെ വെച്ച്‌ നടത്തുന്നു. ഗുരുതിക്ക്‌ എടുക്കുന്ന കോഴിക്ക്‌ പ്രത്യേക എണ്ണമില്ല. പ്രാര്‍ത്ഥനക്കാര്‍ കൊണ്ടുവരുന്ന എല്ലാ കോഴിയെയും ഗുരുതിക്കായി എടുക്കും.
ഏതാണ്ട്‌ ആയിരം വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പ്‌, വീട്ടില്‍വെച്ച്‌ ആരാധിച്ച മൂര്‍ത്തികളെ പിന്നീട്‌ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ ആവാഹിക്കുകയായിരുന്നു. 1919ല്‍ നടത്തിയ സ്വര്‍ണ്ണപ്രശ്‌നത്തില്‍ ആരാധനാമൂര്‍ത്തികളെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ മാറ്റണമെന്ന്‌ കാണ്‍കയാല്‍ അതുപ്രകാരം 1983ല്‍ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ മാറ്റി പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചു. ആദ്യം ബാലാലയത്തിലേക്കാണ്‌ മാറ്റിയത്‌. പിന്നീട്‌, സൊസൈറ്റി ആക്ട്‌ പ്രകാരം രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്‌ത ശേഷമാണ്‌ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌ മാറ്റിയത്‌. 1994 മിഥുനം 30ന്‌ ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്‌ഠ നടന്നു. രണ്ട്‌ ഭഗവതി, രണ്ട്‌ ഗുരുദേവന്മാര്‍, കിരാതമൂര്‍ത്തി (വേട്ടയ്‌ക്കൊരുമകന്‍), ചാത്തന്(കൊച്ചുശാസ്‌താവ്‌), ഭണ്ഡാരമൂര്‍ത്തി, നാഗം, ഗുളികന് എന്നിവയാണ്‌ ഇവിടുത്തെ പ്രധാനമൂര്‍ത്തികള്‍. കുംഭം 6ന്‌ ഉത്സവം ആരംഭിക്കുന്നു(ഫെബ്രുവരി 18ന്‌) ഫെബ്രുവരി 28നാണ്‌ സമാപനം. ഗജവീരന്മാരുടെ എഴുന്നള്ളത്തും താലപ്പൊലിയും ഉത്സവത്തിന്‌ മാറ്റുകൂട്ടാനുണ്ടാവും. ക്ഷേത്രപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്‌ ക്ഷേത്ര കമ്മറ്റിയാണ്‌. നാന്തകവാളില്‍ ഭഗവതിയെ ആവാഹിച്ച്‌ കൊണ്ടുപോകും. കാരണം ദേവിക്ക്‌ ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട ആയുധം നാന്തകമാണ്‌. മലര്‍, ശര്‍ക്കരപ്പായസം, ത്രിമധുര തുടങ്ങിയവയാണ്‌ ദേവിയുടെ നിവേദ്യം. പാരമ്പര്യമായി തറവാട്ടുകാരാണ്‌ പൂജാവിധികള്‍ ചെയ്‌തുവരുന്നത്‌.
ഇവിടെ ഇപ്പോള്‍കോമരമില്ല. പകരം തറവാട്ടിലെ ഒരാള്‍തന്നെ സ്ഥിരമായി ഉത്സവത്തിന്‌ അത്‌ പുറത്തേക്ക്‌ എഴുന്നള്ളിക്കാറുണ്ട്‌. ഉത്സവത്തിനു മാത്രമേ നാന്തകം പുറത്തെടുക്കുകയുള്ളൂ. ഉത്സവത്തിന്‌ ഭഗവതിപ്പാട്ട, ചെണ്ട, കൊമ്പ്‌, കുഴല്‍, ദേവീനൃത്തം, എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കും. പ്രത്യേക പരിശീലനം കിട്ടിയആര്‍ക്കും ഇവയില്‍ പങ്കുകൊള്ളാം. കൃഷ്‌ണപ്പാട്ട, രാമായണം, ഭാഗവതം എന്നിവയെ അടിസാഥാനമാക്കി പരസ്‌പരം ചോദ്യങ്ങള്‍ ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കളിയുമുണ്ട്‌. രണ്ടു ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിഞ്ഞാണ്‌ ചോദ്യോത്തരപ്പയറ്റ്‌. പാട്ടിന്റെ രൂപത്തിലാണ്‌ ചോദ്യോത്തരമുണ്ടാവുക. ശീവേലി എഴുന്നള്ളിപ്പ്‌ ആറ്‌ ദിവസം ഉണ്ടാകും. അവസാന രണ്ട്‌ ദിവസമാണ്‌ നാന്തകം എഴുന്നള്ളിപ്പ്‌. താലപ്പൊലിയോടുകൂടിയാണ്‌ നാന്തകം എഴുന്നള്ളിപ്പ്‌. താലപ്പൊലി എടുക്കുന്നത്‌ 10വയസ്സില്‍ താഴെ പ്രായമുള്ള ബാലികമാരാണ്‌. ഒരു ദിവസത്തെ നാല്‌ യാമങ്ങളായി ഭാഗിക്കാം. അതില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട യാമങ്ങളാണ്‌ കാളീയാമവും, ബ്രാഹ്മയാമവും(സരസ്വതീയാമം). കാളീയാമം അര്‍ദ്ധരാത്രിയിലാണ്‌. അതിനാല്‍ ആ സമയത്താണ്‌ നാന്തകം എഴുന്നള്ളിക്കുക. ഇത്‌ വേലിയേറ്റത്തിന്റെ സമയമാണ്‌, ഈ സമയത്ത്‌ പ്രസവം സാധാരണയായിനടക്കില്ലെന്ന്‌ പറയുന്നു. നടന്നാല്‍ തന്നെ കാളിയുടെ പ്രധാനഭാവമായ ക്രോധഗുണം കുട്ടിയില്‍ ഉച്ചസ്ഥായിയില്‍ ഉണ്ടാകും. എന്നാല്‍ കാളീയാമത്തിനുശേഷം വരുന്ന സരസ്വതീ യാമത്തില്‍ ജനിക്കുന്നവര്‍ വിദ്യാസമ്പന്നരാകും. പണ്ട്‌ കാലങ്ങളില്‍ ഇവിടെ ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു താമസിച്ചത്‌. അവരും ഇവിടെ ദേവിയെ ആരാധിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.
കണ്ണകിയില്‍ നിന്നാണ്‌ കുറുംബാഭഗവതി ഉണ്ടായത്‌. കാളിയുടെ മറ്റൊരു ഭാവമാണ്‌ കുറുംബ. കാളിയുടെ പ്രതിഷ്‌ഠ രണ്ട്‌ രീതികളിലുണ്ട്‌. വലിയമ്മ, ചെറിയമ്മ എന്നിങ്ങനെ. ഇതില്‍ ചെറിയമ്മയ്‌ക്ക്‌ രൗദ്രം കൂടുതലാണ്‌. അതേസമയം വലിയമ്മയ്‌ക്ക്‌ സൗമ്യഭാവമാണ്‌. പടിഞ്ഞാറ്‌ മുഖമുള്ള ദേവിക്ക്‌ രൗദ്രം കുറവാണ്‌. വടക്ക്‌ മുഖമുള്ള ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂര്‍ത്തിക്ക്‌ രൗദ്രത കൂടുതലായിരിക്കും. വടക്ക്‌ മുഖമുള്ള ദേവിക്കുമുമ്പില്‍ ശിവപ്രതിഷ്ടയുമുണ്ടാകും. ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ആഘോഷങ്ങളില്‍ താലപ്പൊലിയെടുക്കുന്നത്‌ പത്ത്‌ താഴെ പ്രായമുള്ള ബാലികമാരാണ്‌. ഉത്സവ വരവിന്‌ സ്‌ത്രീകളും താലപ്പൊലിയെടുക്കും. ഇവിടെ ദിവസവും ദേവിക്ക്‌ അരിയും പൂവും ചാര്‍ത്തും. ഈ ചാര്‍ത്തല്‍ ഒരു വഴിപാടാണ്‌. ഈ വഴിപാട്‌ ചെയ്യുന്നവര്‍ അരിയും പൂവും ചാര്‍ത്തുന്ന സമയത്ത്‌ ക്ഷേത്രത്തിന്‌ മുമ്പില്‍ വരുന്നു. തറവാട്ടിലെ കാരണവര്‍ (പ്രായമുള്ളവര്‍) അവിടെ എത്തിച്ചേരും. മറ്റുള്ളവര്‍ തങ്ങളുടെ സങ്കടങ്ങള്‍ പറയുന്നു. അത്‌ കാരണവര്‍ ദേവിക്കായി ഉറക്കെ ആവര്‍ത്തിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ചെയ്‌താല്‍ ദേവി തങ്ങളുടെ ദു:ഖങ്ങള്‍ കേട്ട്‌ അവയെ അകറ്റി തരുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ചൊവ്വ, വെള്ളി ദിവസങ്ങളില്‍ ഇവിടെ കൂട്ടപ്രാര്‍ത്ഥന ഉണ്ടാവാറുണ്ട്‌.
ഉത്സവത്തിനു പുറമെ നവരാത്രി, ശിവരാത്രി, പ്രതിഷ്‌ഠാദിനം എന്നിവയും ആഘോഷിക്കാറുണ്ട്‌. ഒരു തവണ ദേവിക്കിഷ്ടപ്പെട്ട ഗുരുനാഥന്‍ സ്ഥലം മാറി ഇവിടെ വന്നു. ഭഗവതി അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞ്‌ വന്നു. പൊയില്‍ക്കാവ്‌ അന്വേഷിക്കുകയുണ്ടായി. അതിനുശേഷം ഇവിടെ വന്ന്‌ പടിഞ്ഞാറോട്ട്‌ തിരിഞ്ഞ്‌ നിന്നു. ഈ നില്‍പ്പാണ്‌ പ്രതിഷ്‌ഠയുടെ സ്ഥാനം. ഇത്‌ മറ്റൊരു ഐതിഹ്യമാണ്‌.
തറവാട്ടിലായിരുന്നപ്പോള്‍ ശിവരാത്രി മാത്രമായിരുന്നു ആഘോഷിക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്‌. ഇപ്പോള്‍ പ്രത്യേക ഉത്സവവും ഉണ്ട്‌. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ഗുരുതി ക്ഷേത്രത്തിന്‌ പുറമെ വെച്ച്‌ നടത്തുന്നു. ഗുരുതിക്ക്‌ എടുക്കുന്ന കോഴിക്ക്‌ പ്രത്യേക എണ്ണമില്ല. പ്രാര്‍ത്ഥനക്കാര്‍ കൊണ്ടുവരുന്ന എല്ലാ കോഴിയെയും ഗുരുതിക്കായി എടുക്കും.
വാരിയത്ത്‌
ശക്തിപൂജ നടത്തുന്ന ഒരു ആരാധനാലയവും നമ്മുടെ നാട്ടിലുണ്ട്‌. ഖാദിമുക്കിനടുത്തുള്ള വാരിയത്ത്‌ തറവാടാണ്‌ അത്‌. പൊയില്‍ക്കാവിലെ ഊരാളന്മാരില്‍ പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു വാരിയത്ത്‌ കാരണവര്‍. യുദ്ധത്തില്‍ വിജയം പ്രാപിക്കാനാണ്‌ ശക്തിദേവതയെ ഉപാസിക്കുന്നത്‌. വാരിയത്തെ മച്ചില്‍ ഈ ദേവിയെ കുടിയിരുത്തിയിരിക്കുന്നു. മധ്യമപൂജയാണിവിടെ നടത്തുന്നത്‌. പലരും വിജയത്തിനു വേണ്ടി ഇവിടെ പൂജ വഴിപാടായി നടത്തുന്നു. ഊരള്ളൂരുള്ള ഒരു ശക്തി ഉപാസകനാണ്‌(ഗുരുക്കള്‍) പ്രധാന പൂജകന്‍. മധ്യമപൂജക്ക്‌ മദ്യവും മാംസവും വേണം. മധ്യത്തിനുപകരം ഇപ്പോള്‍ തേനും ഇളനീരും യോജിപ്പിച്ചാണ്‌ നിവേദ്യമൊരുക്കുക. വെളുത്തതല്ലാത്ത ഒരു പിടക്കോഴിയെ കൊന്നു കറിയുണ്ടാക്കി പുഴുക്കു മുതലായവയ്‌ക്കൊപ്പം നിവേദിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഗുളികനും ഭൈരവനും ഉണ്ട്‌. ചൊവ്വയും വെള്ളിയുമാണ്‌ പ്രധാനപൂജകള്‍. ഈ ഭഗവതിയുടെ പ്രസാദം കഴിക്കുന്നതിന്‌ ശാക്തേയത്തില്‍ കൂടുക എന്നാണ്‌ പഴമക്കാര്‍ പറയുക. ഇവര്‍ക്ക്‌ മരണസമയത്ത്‌ ജീവന്‍ പോകാന്‍ പ്രയാസമുണ്ടാകുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. ഗുരുക്കള്‍ തന്നെ വന്ന്‌ ഈ ദോഷം തീര്‍ക്കണമത്രെ.
നെല്ലൂളി
പൊയില്‍ക്കാവിലെ ഒരു ഊരാളകുടുംബമാണ്‌ അയ്യപ്പെരി നെല്ലൂളി. നെല്ലൂളിക്കുന്നിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഈ വീട്ടില്‍ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ ഒരു മണ്ഡകമുണ്ട്‌. ഇതിന്‌ വടക്കുവശത്താണ്‌ നശിച്ചുപോയ പ്ലാക്കാട്ട്‌ ഇല്ലംപറമ്പ്‌. നെല്ലൂളിക്കാര്‍ ഈ ഇല്ലത്ത്‌ ജോലിക്ക്‌ പോകാറുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം ജോലിക്ക്‌ ചെന്ന അവിടുത്തെ രണ്ടുചെറുപ്പക്കാര്‍ ഇല്ലത്തുനിന്നും ഉച്ചഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോള്‍ ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി അവരുടെ അടുത്തെത്തി. നിഷ്‌കളങ്കനായ ആ കുട്ടി ബാലചാപല്യത്താല്‍ ആ ഇലയില്‍ നിന്നും അല്‌പം ചോറെടുത്ത്‌ തിന്നു. ജോലിക്കാര്‍ പരിഭ്രാന്തരായി. എന്താണ്‌ സംഭവിക്കുക. തങ്ങള്‍ കുറ്റക്കാരായിത്തീരുമോ എന്നവര്‍ ഭയന്നു. ക്രോധാകുലനായ വലി.നമ്പൂതിരി പണിക്കാരോട്‌ കുട്ടിയെ എടുത്തുകൊള്ളാന്‍ പറഞ്ഞിട്ട്‌ വാതിലടച്ചുകളഞ്ഞു. ആ കല്‌പനക്കുമുമ്പില്‍ മറ്റെല്ലാവരും നിസ്സഹായരായി. നിവൃത്തിയില്ലാതെ നെല്ലൂളിക്കാര്‍ ഉണ്ണിയെ തങ്ങളുടെ വീട്ടില്‍ കൊണ്ടുവന്ന്‌ വളര്‍ത്തി. അവന്‍ വലുതായി മരിച്ചപ്പോള്‍ (എന്തോ കാരണവശാല്‍ അവിടെനിന്ന്‌ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്നും കേള്‍ക്കുന്നുണ്ട്‌) ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സായിത്തീര്‍ന്നു. കുറെക്കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ വീട്ടുകാര്‍ക്ക്‌ സന്താനനാശം വന്നുതുടങ്ങി. ബാലമരണവും ഗര്‍ഭമലസലും തുടര്‍ച്ചയായി ഉണ്ടായി. ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ ഉപദ്രവമാണെന്ന്‌ മനസ്സിലായപ്പോള്‍ ഒരു മണ്ടകമുണ്ടാക്കി കുടിവെച്ചു. എല്ലാവര്‍ഷവും പ്ലാക്കാട്ടില്ലാക്കാരുടെ പിന്‍ഗാമുകളായ വസന്തപുരം നമ്പൂതിരിമാര്‍ തന്നെ നിര്‍ബന്ധമായും പൂജ നടത്തുന്നു. പൂജ വൈകിയാല്‍ വീട്ടുകാര്‍ക്ക്‌ പല അനിഷ്ടങ്ങളും സംഭവിക്കാറുണ്ടത്രെ.
ഉണിച്ചിരാംവീട്‌
എളാട്ടേരിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുണ്ടെന്ന്‌ കരുതുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്‌ ഉണിച്ചിരാംവീട്‌ നാഗക്ഷേത്രം. ഭഗവതി, ഗുളികന്, ഗുരു എന്നിവയും ഉണ്ട്‌. ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ എല്ലാവര്‍ഷവും പൊതുജനസഹകരണത്തോടെ ഉത്സവം നടക്കുന്നു. പണ്ട്‌ ഏറ്റവും വലിയ ജന്മികുടുംബമായിരുന്നു ഈ വീട്ടുകാര്‍. ടിപ്പുവിന്റെ കാലത്ത്‌ വംശനാശം വന്നെന്നാണ്‌ പറയപ്പെടുന്നത്‌. കുറെക്കാലം മുമ്പ്‌ മേപ്പാട്ടില്ലക്കാര്‍ കാടു വെട്ടിയപ്പോള്‍ ഇതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഒരു പരദേവതാക്ഷേത്രം കണ്ടുകിട്ടുകയുണ്ടായി. അവിടെ എല്ലാവര്‍ഷവും മേടമാസത്തിലെ അത്തത്തിന്‌ മേപ്പാട്ടില്ലം വകയായി കളമെഴുത്തുപാട്ടു നടത്തുന്നുണ്ട്‌. ഇതിന്റെ ഊരാണ്മ ഉണിച്ചിരാംവീടിനുതന്നെയാണ്‌.
വസൂരി രോഗം വന്ന്‌ മരണപ്പെട്ട ഒരു കുട്ടിയുടെ ആത്മാവ്‌ വേറൊരു കുട്ടിയില്‍ ആവേശിച്ച്‌ തനിക്ക്‌ ഗുരുതിയും ഇരിപ്പിടവും വേണമെന്ന്‌ ആവശ്യപ്പെട്ടതിലൂടെ ഉണ്ടായതാണ്‌ കോയാന്റെ വളപ്പില്‍ ക്ഷേത്രം. വസൂരി ബാധിച്ച്‌ മരിച്ചവരെ ഭണ്ഡാരമൂര്‍ത്തി എന്നാണ്‌ പറയുക. ഈ മൂര്‍ത്തിക്കായി ഒരു മണ്ഡപം സ്ഥാപിക്കയും ഗുളികന് കളരി ഭഗവതി എന്നിവയ്‌ക്ക്‌ പ്രതിഷ്‌ഠ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്‌തു. പിന്നീട്‌ ഇവര്‍ക്കായി വെള്ളാട്ടും തിറയും ഉണ്ടായി. പ്രശ്‌നവിധി അനുസരിച്ച്‌ ഈയിടെ ഭണ്ഡാരമൂര്‍ത്തിയെ കൊടുങ്ങല്ലൂരില്‍ ലയിപ്പിക്കുകയും അവിടുത്തെ ചൈതന്യം സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ പ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തുകയും ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ പുതുക്കിപ്പണിയുകയും ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്‌. ദിവസപൂജയും മാര്‍ച്ച്‌ ഏപ്രില്‍ മാസത്തില്‍ ഉത്സവവുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ഇപ്പോള്‍ ധാരാളം ഭക്തജനങ്ങള്‍ എത്തിച്ചേരുന്നുണ്ട്‌.
വസൂരി രോഗം വന്ന്‌ മരണപ്പെട്ട ഒരു കുട്ടിയുടെ ആത്മാവ്‌ വേറൊരു കുട്ടിയില്‍ ആവേശിച്ച്‌ തനിക്ക്‌ ഗുരുതിയും ഇരിപ്പിടവും വേണമെന്ന്‌ ആവശ്യപ്പെട്ടതിലൂടെ ഉണ്ടായതാണ്‌ കോയാന്റെ വളപ്പില്‍ ക്ഷേത്രം. വസൂരി ബാധിച്ച്‌ മരിച്ചവരെ ഭണ്ഡാരമൂര്‍ത്തി എന്നാണ്‌ പറയുക. ഈ മൂര്‍ത്തിക്കായി ഒരു മണ്ഡപം സ്ഥാപിക്കയും ഗുളികന് കളരി ഭഗവതി എന്നിവയ്‌ക്ക്‌ പ്രതിഷ്‌ഠ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്‌തു. പിന്നീട്‌ ഇവര്‍ക്കായി വെള്ളാട്ടും തിറയും ഉണ്ടായി. പ്രശ്‌നവിധി അനുസരിച്ച്‌ ഈയിടെ ഭണ്ഡാരമൂര്‍ത്തിയെ കൊടുങ്ങല്ലൂരില്‍ ലയിപ്പിക്കുകയും അവിടുത്തെ ചൈതന്യം സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ പ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തുകയും ക്ഷേത്രങ്ങള്‍ പുതുക്കിപ്പണിയുകയും ചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്‌. ദിവസപൂജയും മാര്‍ച്ച്‌ ഏപ്രില്‍ മാസത്തില്‍ ഉത്സവവുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ഇപ്പോള്‍ ധാരാളം ഭക്തജനങ്ങള്‍ എത്തിച്ചേരുന്നുണ്ട്‌.
തെക്കയില്‍
ദേശവാസികളുടെ സജീവസാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട്‌ പൊതുക്ഷേത്രമായി മാറിയ ഒന്നാണ്‌ എളാട്ടേരി തെക്കയില്‍ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. ആദ്യ നടത്തിപ്പുകാരായ തിയ്യസമുദായക്കാര്‍ തന്നെയാണ്‌ ഇപ്പോഴും ഇതിന്‍രെ ഊരാളന്മാര്‍. കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ ദേവീചൈതന്യമാണ്‌ ഇവിടെയുള്ളത്‌. മുമ്പ്‌ എളാട്ടേരി പ്രദേശത്തുള്ളവര്‍ പതിവായി രാത്രി സമീപത്തുള്ള പുഴയില്‍ മീന്‍ പിടിക്കാന്‍ പോകാറുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം മുണ്ട്യാടത്ത്‌, ഐരാണി എന്നീ വീടുകളിടെ രണ്ട്‌ ചെറുപ്പക്കാര്‍ മൂന്‍പിടിക്കാന്‍ പോയി. അവര്‍ക്ക്‌ നേതൃത്വം നല്‍കിക്കൊണ്ട്‌ സമീപത്തെ പ്രമുഖ നായര്‍തറവാടായ കോതമോളി വടക്കേടത്തെ ജ്യേഷ്‌ഠസഹോദരനും ഉണ്ടായിരുന്നു. മീന്‍ പിടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ പുഴയിലൂടെ ഒരു പെട്ടി ഒഴുകി വരുന്നതു കണ്ടു. നായര്‍ പ്രമാണിയുടെ നിര്‍ദ്ദേശാനുസരണം അവരത്‌ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ഉള്ളില്‍ എന്താണെന്നറിയാനുള്ള ആകാംക്ഷയോടെ സമീപത്തുള്ള പൂതപ്പാറയില്‍ കൊണ്ടുചെന്ന്‌ കരിങ്കല്‍ക്കഷണം കൊണ്ട്‌ പെട്ടി കുത്തിപ്പൊട്ടിക്കുകയും ചെയ്‌തു. ഭയങ്കരമായശബ്ദത്തോടെ പെട്ടിപൊട്ടി പാറപിളര്‍ന്ന്‌ പോയത്രെ. പെട്ടന്ന്‌ ഐരാണിയിലെ യുവാവിന്‌ വെളിച്ചപ്പാടുണ്ടായി. ദേശവാഴിയും സ്ഥാനിയുമായ പുത്തലുത്തുന്നവലെ കണ്ട്‌ വിവരമുണര്‍ത്തിക്കാന്‍. എല്ലാവരും കൂടി പടിഞ്ഞാറോട്ട്‌ ഓടി. പെട്ടിയില്‍ ദേവീചൈതന്യമാണ്‌ എന്ന്‌ മനസ്സിലായ പുത്തലത്തുന്നവല്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിലുള്‌ല തിരുമംഗലത്ത്‌ തെക്കയില്‍ എന്ന പറമ്പില്‍ പ്രതിഷ്‌ഠിക്കാനുള്ള ഏര്‍പ്പാട്‌ ചെയ്യുകയും അങ്ങിനെ അന്നുമുതല്‍ ദേവി തെക്കയില്‍ ഭഗവതി എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്‌തു. തിരുമംഗലം ബ്രാഹ്മണരുടെ വാസസ്ഥലമായതിനാലാണ്‌ അതിന്‌ സമീപമുള്ള ഈ സ്ഥലം തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്‌.
അക്കാലത്ത്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂരില്‍ ഭഗവതിക്ക്‌ അമ്മസ്ഥാനവും മകള്‍സ്ഥാനവും പ്രത്യേകമുണ്ടായുരുന്നത്രെ. മകളെ പുജിച്ചിരുന്ന ക്ഷേത്രം ശാന്തികാരന്റെ ചില അനാശാസ്യ പ്രവൃത്തികള്‍ മൂലം അശുദ്ധമാകയും അയാളും കുടുംബവും ദേവിയുടെ കടുത്ത കോപത്തിന്‌ പാത്രീഭവിക്കുകയും ചെയ്‌തു. മാത്രമല്ല തുടര്‍ന്ന്‌ പ്രദേശത്താകെ ദുര്‍ന്നിമിത്തങ്ങളും ആപത്തുകളും ഉണ്ടാവാന്‍തുടങ്ങി. ഇതിന്റെ ഫലമായി ചില മഹാതാന്ത്രികന്മാര്‍ കൂടിച്ചേര്‍ന്ന്‌ ദേവീചൈതന്യത്തെ ആവാഹിച്ച്‌ ഒരു നാളികേരത്തിലാക്കി പെട്ടിയില്‍ അടച്ച്‌ പുഴയില്‍ ഒഴുക്കിക്കളഞ്ഞു. ഈ പെട്ടിയാണ്‌ എളാട്ടേരിയിലെത്തിയത്‌. പെട്ടി പിടിച്ചെടുക്കാന്‍ നിര്‍ദ്ദേശം നല്‍കിയതുമൂലം വടക്കേടത്ത്‌ കാരണവര്‍ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കോയ്‌മയായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം തോട്യാടത്ത്‌ താമസിച്ചിരുന്ന അനുജനാണ്‌ കോയ്‌മസ്ഥാനം ലഭിച്ചത്‌. പൂതപ്പാറയില്‍ വെച്ച്‌ പെട്ടി പൊട്ടിച്ചശേഷം ഇറങ്ങിവരുമ്പോള്‍ ആദ്യം അവര്‍കണ്ട ദീപനാളം ചെറുകുന്ന്‌ വീട്ടിലേതായിരുന്നെത്രെ. അതിനാല്‍ചെറുകുന്ന്‌ വീട്ടുകാര്‍ക്ക്‌ മുന്‍തിരിക്കാര്‍ എന്ന പദവി ലഭിച്ചു. താലപ്പൊലിക്ക്‌ മുമ്പിലെ തിരി ഇവരാണ്‌ വഹിക്കുന്നത്‌. പെട്ടി പുഴയില്‍നിന്ന്‌ എടുത്തുകൊടുത്തത്‌ മുണ്ട്യാടത്തെ യുവാവായതിനാല്‍ ആ വീട്ടുകാര്‍ക്കാണ്‌ ദേവിയെ പൂജിക്കാന്‍ അവകാശം ലഭിച്ചത്‌. ഐരാണിക്കാരന്‍ പെട്ടിതുറക്കുകയും അയാള്‍ക്ക്‌ നിയോഗമുണ്ടാവുകയും ചെയ്‌തതിനാല്‍ ആ കുടുംബക്കാര്‍ പാരമ്പര്യകോമരക്കാരായി. വിജനവും അന്ധകാരാവൃതവുമായ സ്ഥലങ്ങളിലൂടെ അവരെല്ലാം ഓടിവരുമ്പോള്‍ ബഹളവും ആര്‍പ്പുവിളിയും കേട്ട്‌ ആദ്യം ചൂട്ടുകറ്റയുമായെത്തിയത്‌ കൊരട്ടിയിലെ ഒരു ചെറുപ്പക്കരനായിരുന്നത്രെ. അതിനാല്‍ താലപ്പൊലിക്ക്‌ പന്തക്കുറ്റിപിടിക്കാന്‍ കൊരട്ടിക്കാര്‍ നിയുക്തരായി. ഇവര്‍ പില്‍ക്കാലത്ത്‌ സന്താനങ്ങളില്ലാതെ കുറ്റിയറ്റുപോവുകയാണ്‌ ചെയ്‌തത്‌.
ഇപ്പോള്‍ തെക്കയില്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍ മാസത്തില്‍ ഒരു ദിവസം ബ്രാഹ്മണപൂജയും ബാക്കി ദിവസങ്ങളില്‍ ഊരാളന്മാരുടെ പൂജയും നടക്കുന്നു. ഒരു കാലത്ത്‌ ഇവിടെ ആട്‌, കോഴി എന്നിവയെ ബലി നല്‍കുന്ന മദ്ധ്യമപൂജയും ഗീതം നൃത്തം കളമെഴുത്ത്‌ പാട്ട്‌ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു. വളരെക്കാലം പാരമ്പര്യ കുടുംബക്കാര്‍ നടത്തിയ ചെറിയ പൂജകള്‍ക്ക്‌ ശേഷം കുറേ വര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കുമുമ്പ്‌ ഉദാരമതികളുടെ സഹായത്തോടെ ക്ഷേത്രം പുനരുദ്ധരിക്കുകയും ജനകീയ കൂട്ടായ്‌മയോടെ വിപുലമായി ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്‌. ചോമപ്പന്റെ കാവുകയറ്റം, താലപ്പൊലി എന്നിവയോടെ മീനം മേടം മാസങ്ങളില്‍നിശ്ചയിച്ച്‌ നടത്തുന്ന ഉത്സവം ഗുരുതിയോടെ സമാപിക്കുന്നു. താലപ്പൊലിയുടെ തലേദിവസമാണ്‌ കാവൂട്ട്‌ എന്ന അതിപ്രധാന ചടങ്ങ്‌. മുപ്പത്തി മുക്കോടി ദേവഗണങ്ങള്‍ക്കായി മുപ്പത്തിമൂന്നും അഷ്ടദിക്‌ പാലകര്‍ക്കായി എട്ടും ഭഗവതിക്കായി ഒന്നും അങ്ങിനെ നാല്‍പ്പത്തിരണ്ട്‌ സ്ഥാനങ്ങളില്‍ വിവിധ പൊടികളും പന്തവുമുപയോഗിച്ച്‌ നടത്തുന്നകാവുട്ട്‌ ഭീതിയും ഭക്തിയും ജനി്‌പ്പിക്കുന്ന ഒരു അനുഷ്ടാനമാണ്‌. കേരളത്തില്‍ കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്‌ പുറമെ ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ മാത്രമേ കാവൂട്ട്‌ നടത്താറുള്ളൂ എന്നാണ്‌ അറിവ്‌. ചാമുണ്ഡേശ്വരി, കുട്ടിച്ചാത്തന്, ഭൈരവന്‍, ഗുളികന് എന്നീ മൂര്‍ത്തികളും ഇവിടെ പ്രതിഷ്‌ഠിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്‌.
താലപ്പൊലി നടക്കുന്ന ഭഗവതിക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ ആചരിക്കുന്ന ഒരനുഷ്‌ഠാനമാണ്‌ ചോമപ്പന്റെ ഊരുതെണ്ടലും കാവുതയറ്റവും. മണ്ണാന്‍ സമുദായക്കാര്‍ക്കാണ്‌ ഇതിന്റെ അവകാശം. പുതിയാവില്‍ കുഞ്ഞിക്കുട്ടി എന്ന പ്രസിന്ധചോമപ്പന്റെ അവകാശികളാണ്‌ ഇപ്പോള്‍ ഈ നാട്ടില്‍ ഇത്‌ അനുഷ്‌ഠിക്കുന്നത്‌. ഇരുപത്തി ഒന്ന്‌ പണം അടച്ച്‌ ബന്ധപ്പെട്ട ക്ഷേത്രത്തില്‍ നിന്ന്‌ അംഗീകാരംകിട്ടിയാലേ ചോമപ്പന്‍ കെട്ടാന്‍ പാടുള്ളൂ. താലപ്പൊലി നിശ്ചയിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ ചോമപ്പന്‍ ഊരുതെണ്ടാന്‍ തുടങ്ങും. ഭഗവതിയുടെ പ്രതിപുരുഷന്‍ എന്ന നിലയില്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍ താലപ്പൊലി നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന്‌ വിളംബരപ്പെടുത്തുകയാണ്‌ ഊരുതെണ്ടലിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്‌. സംഘത്തില്‍ ഒരു ചെണ്ടക്കാരന്‍, ഒരു ഇലത്താളക്കാരന്‍, ദക്ഷിണയായിക്കിട്ടുന്ന അരിയും മറ്റും എടുക്കാന്‍ ഒരാള്‍ എന്നിവരുണ്ടാകും. ചന്ദനം, അരിച്ചാന്ത്‌, മഞ്ഞള്‍ ഇവയൊക്കെ നെറ്റിമേലണിഞ്ഞ്‌ വെള്ളവസ്‌ത്രത്തിനുമേല്‍ വീരാളിപ്പട്ട്‌ ചുറ്റി കാലിന്മേല്‍ മണികളുള്ള കച്ച(ചിലമ്പ്‌) ഓലക്കുട, പള്ളിവാള്‍ എന്നിവയാണ്‌ ചോമപ്പന്റെ വേഷം. മുമ്പ്‌ വാള്‍ കൊണ്ട്‌ നെറ്റിമേല്‍ വെട്ടി ചോരയൊലിപ്പിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു നടന്നിരുന്നത്‌. അതായിരിക്കും ചോമപ്പന്‍ എന്നു വിളിക്കാന്‍ കാരണം. ചോരയും ചുകന്ന പട്ടുമണിഞ്ഞ്‌ഒറ്റച്ചെണ്ടയും ഇലത്താളവും ചേര്‍ന്ന ശബ്ദവുമായി ചോമപ്പന്‍ സഞ്ചരിക്കുമ്പോള്‍ ഭീതിജനകമായ ഒരന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും. ചെണ്ടശബ്ദം കേള്‍ക്കുമ്പോഴേക്കും വീട്ടുകാര്‍ നൂറും മഞ്ഞളും ചേര്‍ത്ത്‌ കിണ്ണത്തില്‍ ഗുരുതിയും വിളക്കും നിറനാഴിയും തയ്യാറാക്കി വെക്കും. ചോമപ്പന്‍ മുറ്റത്തുനിന്ന്‌ ഗുരുതി തേവി ഉരുളി കമിഴ്‌ത്തി വിളക്കിനടുത്തുവന്ന്‌ കുറച്ച്‌ അരിയെടുത്ത്‌ പൊലിച്ചുകൊണ്ട്‌ പാടുന്നു
ആടിന ദേവിയെഴുന്നള്ളമ്മാ
അഗ്നിയായി ജ്വലിച്ചാളമ്മാ
സ്വര്‍ണ്ണനാള്‍ പിറന്നാളമ്മാ
വന്‍പുള്ള വലിയനായ്‌ കോഴിതന്‍ കൊങ്ങന്നൂര്
ആടിയിറങ്ങി വായമ്മാ
മധിരയിലെ യോഗി ചോമപ്പന്റെ
വാളും തോലും ഏന്തിവാ അമ്മാ
കണ്ണകി, കോവിലന്‍, കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ, കൊങ്ങന്നൂര് ഭഗവതി എന്നിവരെയൊക്കെ ഈ പാട്ടില്‍ സ്‌മരിക്കുന്നതിനാല്‍ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ദേവീസങ്കല്‍പത്തിന്‌ ഇവരുമായി ബന്ധമുണ്ടന്ന്‌ കരുതാം. ചോമപ്പന്‍ പൊലിച്ച്‌ പാടുമ്പോള്‍ പള്ളിവാള്‍ വിറപ്പിച്ച്‌ കൊണ്ടിരിക്കും. പൊലി കഴിഞ്ഞ്‌ ദക്ഷിണവാങ്ങി തിരിച്ചുപോകുന്നു. ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഊരാളന്മാരുടെയോ സ്ഥാനികളുടെയോ വീട്ടിലാണ്‌ ആദ്യം പോകുക. അതിനുശേഷം മറ്റ്‌ വീടുകളിലും പോകുന്നു. തെക്കയില്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍ കൊടിയേറ്റദിവസവും പൊയില്‍ക്കാവില്‍ മീനം ഒന്നിനുമാണ്‌ കാവുകയറ്റം. അന്നു വൈകുന്നേരം വാദ്യഘോഷങ്ങളോടെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്‌്‌്‌ വരുന്നു. പൊടിക്കളം എന്ന്‌്‌്‌ പേരുള്ള ഒരു ചെറിയ പന്തല്‍ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത്‌്‌്‌ തയ്യാറാക്കിയിരിക്കും. കാവുകയറിയ ശേഷം ഉത്സവം കഴിയും വരെ ചോമപ്പന്‍ ഇവിടെയാണ്‌ കഴിയേണ്ടത്‌്‌. പൊടിക്കളത്തില്‍ സുദര്‍ശനം, ഓങ്കാരം, എന്നിങ്ങനം വിവിധ മന്ത്രചക്രങ്ങള്‍ പൊടികൊണ്ട്‌ വരച്ചുണ്ടാക്കുന്നു. കളപൂജ, കളംപാട്ട്‌്‌്‌ എന്നിവ എല്ലാദിവസവും രാത്രി ഉണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിലെ വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പ്‌്‌്‌ കഴിഞ്ഞാല്‍ ചോമപ്പന്റെ തിരിയുഴിച്ചില്‍ ആരംഭിക്കുന്നു. കത്തിച്ച പന്തങ്ങളുമായുള്ള ഒരഭ്യാസപ്രകടനമാണ്‌ ഇത്‌്‌്‌. അവസാന ദിവസം ഗുരുതിയോടെയാണ്‌ ചടങ്ങുകള്‍ സമാപിക്കുന്നത്‌്‌. ഉത്തമം, മധ്യമം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുവിധത്തില്‍ ഗുരുതി നടക്കാറുണ്ട്‌്‌്‌. ഉത്തമപൂജയെങ്കില്‍ തേങ്ങവെട്ടും. മധ്യമത്തിലാണെങ്കില്‍ കോഴി ബലി കൊടുക്കും.
പൊയില്‍ക്കാവ്‌
പൊയില്‍ക്കാവ്‌ കിഴക്കെക്കാവ്‌ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്‌ഭവത്തെപ്പറ്റി ചില കഥകളുണ്ട്‌. വടകര തച്ചോളിത്തറവാട്ടിലെ രണ്ട്‌ സ്‌ത്രീകള്‍ എന്തോകാരണവശാല്‍ തെക്കോട്ടുവരുന്നവഴി ഒരാള്‍ മാവിളിയെത്തി. മറ്റെസ്‌ത്രീ നടന്ന്‌ നടന്ന്‌ പൊയില്‍ക്കാവിലെത്തി തച്ചോളിവീട്ടില്‍ കയറി വിശക്കുന്നെന്ന്‌ പറഞ്ഞു. അപരിചിതയായ അവളോട്‌ അവിടെ ഭക്ഷണമൊന്നും ഇല്ലെന്ന്‌ വീട്ടുകാര്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ ,തലേന്ന്‌ അകത്ത്‌ വെട്ടിവെച്ച വാഴക്കുല പഴുത്തിട്ടുണ്ടാകുമെന്ന്‌ അവള്‍ പറഞ്ഞെത്രെ. വീട്ടുകാര്‍ ചെന്ന്‌ നോക്കിയപ്പോള്‍ സംഗതി വാസ്‌തവം തന്നെ. അത്ഭുതാദരങ്ങളോടെ അവര്‍ സ്‌ത്രീയെ അകത്തിരുത്തി പാലും പഴവും നല്‍കി. പെട്ടന്ന്‌ അവള്‍ അപ്രത്യക്ഷയായി. അത്‌ ഭഗവതിയാണെന്ന്‌ മനസ്സിലാക്കി പിന്നീട്‌ വീട്ടുകാര്‍ ആ ചൈതന്യത്തെ കിഴക്കെക്കാവല്‍ കുടിവെച്ചെന്നും അങ്ങനെ കിഴക്കെക്കാവിലമ്മയായി പ്രതിഷ്ടിക്കപ്പെട്ടെന്നും പറഞ്ഞുവരുന്നു. ഇതില്‍ നിന്ന്‌ വ്യത്യസ്‌തമായി, അമ്മയും മകളുമാണ്‌ വന്നത്‌; അമ്മ അവരില്‍ ഭഗവതിയായി തീര്‍ന്നു; മകളെ തച്ചോളിത്തറവാട്ടിലെ ഒരംഗം വിവാഹം കഴിച്ചു;എന്ന്‌ വേറൊരു കഥയുമുണ്ട്‌. ഈ വിവാഹത്തില്‍ രണ്ട്‌ പെണ്‍കുട്ടികള്‍ ഉണ്ടായി, മൂത്തവള്‍ക്ക്‌ അഞ്ചും ഇളയവള്‍ക്ക്‌ നാലും മക്കളുണ്ടായി അവരാണെത്രെ പൊയില്‍ക്കാവിലെ ഊരാളന്‍മാരായ ഒമ്പത്‌ തറവാട്ടുകാര്‍ എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.
പൊയില്‍ക്കാവ്‌ക്ഷേത്ര ഉത്ഭവത്തെപ്പറ്റിത്തന്നെ മറ്റൊരു കഥയും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്‌. ക്ഷേത്രത്തിന്‌ അല്‌പം അകലെ തെക്കുഭാഗത്ത്‌ വള്ളോപ്പിള്ളി എന്നൊരു തറവാടുണ്ട്‌. അവിടുത്തെ ഒരു കാരണവര്‍ പാട്ടംപിരിക്കാന്‍ ഇടക്കിടെ ലോകനാര്‍ക്കാവ്‌ പ്രദേശത്ത്‌ പോകാറുണ്ടായിരുന്നു. പോകുമ്പോഴൊക്കെ അദ്ദേഹം ഭക്ഷണത്തിനായി ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്‌ കാവിലമ്മയുടെ ഭക്തയായ ഒരു യുവതിയുടെ വീടായിരുന്നു. തുടര്‍ച്ചയായി ഒരന്യപുരുഷന്‍ ഈ വീട്ടില്‍വരുന്നതില്‍ രോഷം പൂണ്ട നാട്ടുകാര്‍ യുവതിക്ക്‌ ഭ്രഷ്ട്‌ കല്‌പിച്ച്‌ അവളെ നാട്ടില്‍ നിന്ന്‌ പുറത്താക്കി. വിവരമറിഞ്ഞെത്തിയ കാരണവര്‍ അശരണരായ അവളെയും കൂട്ടി തന്റെ നാട്ടിലേക്ക്‌ പുറപ്പെട്ടു. ഭക്തവല്‍സലയായ ദേവിയും ഒരു വൃദ്ധയുടെ വേഷത്തില്‍ കൂടെക്കൂടി. അവര്‍ നടന്നുനടന്ന്‌ ഇപ്പോള്‍ ക്ഷേത്രം നില്‍ക്കുന്ന സ്ഥലത്തെത്തി. കുളിച്ചുവരാമെന്ന്‌ പറഞ്ഞ്‌ സ്‌ത്രീകളെ അവിടെനിര്‍ത്തി അദ്ദേഹം പടിഞ്ഞാറെക്കാവിലുള്ള കുളത്തിലേക്ക്‌ പോയി. കുളികഴിഞ്ഞ്‌ തിരിച്ചു വന്നപ്പോള്‍ വൃദ്ധയെകാണാനില്ല. അദ്ദേഹം യുവതിയെ തറവാട്ടില്‍ കൊണ്ടുപോയി വിവാഹം കഴിച്ചു. കൂടെവന്ന വൃദ്ധ, ലോകനാര്‍കാവിലമ്മയാണെന്ന്‌ പിന്നീട്‌ മനസ്സിലായപ്പോള്‍ അന്തര്‍ധാനം ചെയ്‌ത സ്ഥലത്ത്‌ ദേവിയെ പ്രതിഷ്ടിച്ച്‌ ആരാധിക്കാന്‍ തുടങ്ങുകയും പിന്നീട്‌ ഒരു ക്ഷേത്രം നിര്‍മ്മിക്കുകയും ചെയ്‌തു. ഈ സംഭവത്തിന്റെ ഓര്‍മ്മക്കാണെത്രെ കാവിലെ താലപ്പൊലിക്ക്‌ വള്ളോപ്പിള്ളിയില്‍ നിന്ന്‌ ചപ്പ്‌കൊണ്ടുവരിക എന്ന ചടങ്ങുള്ളത്‌. യുവതിയുടെ സന്തതിപരമ്പരകള്‍ ഒമ്പത്‌ ഊരാളന്മാരാവുകയും ചെയ്‌തു. വിസ്‌ത്രൃതമായ പോയിലില്‍ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ്‌ പൊയില്‍ക്കാവ്‌ എന്നപേര്‌ ക്ഷത്രത്തിനുണ്ടായതെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. ചതുരാകൃതിയില്‍ മാളികയോടുകൂടിയ ഗോപുരവും വിശാലമായ പാട്ടുപുരയുമുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ദേവി ഭദ്രകാളിയാണ്‌. നമ്പിമാരുടെ കീഴല്‍ത്തന്നെയായിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രവും കുറെക്കാലം അനാഥമായ അവസ്ഥയില്‍ കിടന്നു. ഒരിക്കല്‍ തച്ചോളി ഒതേനന്‍ സാമൂതിരിയെകാണാന്‍ പോകുന്ന വഴി ഇതിലെ വന്നുവത്രെ. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദുരവസ്ഥ അദ്ദേഹം കണ്ടറിഞ്ഞു. തന്റെ ഉപാസനാമൂര്‍ത്തിയായ ലോകനാര്‍കാവിലമ്മയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരിതാപാവസ്ഥ കണ്ട്‌ ഒതേനന്‍ ക്ഷേത്ര ഉടമസ്ഥനായ നാറാണത്ത്‌ നമ്പിക്കു ആളയച്ചു. ഭയാക്രാന്തനായ നമ്പി ഒതേനനെ കാണാനെത്തിയില്ല. കലികയറിയ ഒതേനന്‍ നമ്പിയെ വധിച്ചുവെന്നും അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രഭരണം ഒമ്പത്‌ തറവാട്ടുകാരെ ഏല്‍പ്പിച്ചുവെന്നുമാണ്‌ ചിലര്‍ പറഞ്ഞുവരുന്നത്‌. കൈയ്യൂക്കിന്റെ മുമ്പല്‍ എന്തും സാധിക്കാവുന്ന അക്കാലത്ത്‌ ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെങ്കില്‍ അത്ഭുതപ്പെടാനില്ല. ഈ കഥകളില്‍ നിന്നെല്ലാം ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്‌. പുനം, പുത്തലം തറവാടുകള്‍, പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ക്ഷേത്രം എന്നിവയൊക്കെ ലോകനാര്‍കാവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വിശേഷിച്ചെന്റെ തച്ചോളിക്കൂട്ടം എന്ന്‌ തോറ്റത്തില്‍ തെയ്യമ്പാടിക്കറുപ്പ്‌ അരുളപ്പാട്‌ പറയുന്നുമുണ്ട്‌. പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ക്ഷേത്രമുറ്റത്ത്‌ ഈ അടുത്തകാലംവരെയുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടു വലിയ തറകള്‍ പുനത്തുന്നവല്‍ക്കും പുത്തനുത്തന്നവല്‍ക്കും ഇരുക്കാനുള്ളതായിരുന്നു. ഇപ്പോഴും താലപ്പൊലി നിശ്ചയിക്കുന്ന ദിവസം ഈ രണ്ട്‌ സ്ഥാനികളുടെയും പ്രതിനിധികള്‍ ഉണ്ടാവണമെന്നത്‌ നിര്‍ബന്ധമാണ്‌. പണ്ട്‌ ഒന്നേകാല്‍ പണം കിഴികെട്ടി സ്ഥാനികള്‍ക്ക്‌ നല്‍കുകയും അവര്‍ അതിന്റെ ഇരട്ടി പണം ഭണ്ഡാരത്തില്‍ നിക്ഷേപിക്കയും പതിവായിരുന്നു. ഈ ദേശത്തെ പലക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും ഭഗവതിത്തിറയെ വടക്കത്തിയുടെ തിറ എന്നാണ്‌ പറയുക. ലോകനാര്‍ കാവിലമ്മയുടെ ഭക്തയായ ഒരു യുവതി വിവാഹബന്ധത്തിലൂടെ ഇവിടെയെത്തിയെന്നും തന്റെ ഉപാസനാമൂര്‍ത്തിയെ പൊയില്‍ക്കാവില്‍ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചുവെന്നും ഈ കഥകളില്‍ നിന്ന്‌ നമുക്ക്‌ അനുമാനിക്കാവുന്നതാണ്‌.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കെമുറ്റത്തുള്ള തറയില്‍ ഘണ്ഡാകര്‍ണ്ണന്‍ എന്ന രാക്ഷസനെ കുടിയിരുത്തിയിരിക്കുന്നു. ദാരികവധത്തിനുശേഷം ഭാര്യയായ മനോദരി കഠിനതപസ്സനുഷ്ടിക്കുകയും ഭദ്രകാളിക്ക്‌ നിറയെ വസൂരിയുണ്ടാക്കി പ്രതികാരം ചെയ്യുകയും ചെയ്‌തു. ഇതില്‍നിന്ന്‌ ദേവിയെ രക്ഷപ്പെടുത്താന്‍ ശ്രീപരമേശ്വരന്‍ ഘണ്ഡാകര്‍ണ്ണനെ സൃഷ്ടിക്കുകയും ആ അസുരന്‍ ദേവിയുടെ ശരീരം മുഴുവന്‍ നക്കി രോഗം സുഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്‌തു. മുഖത്തുനക്കാന്‍ ദേവി അനുവദിച്ചില്ലത്രെ. വിഷ്‌ണുനാമം കേള്‍ക്കാതിരിക്കാന്‍ കര്‍ണ്ണങ്ങളില്‍ മണിതൂക്കി നടന്നതുകൊണ്ടാണ്‌ ഘണ്ഡാകര്‍ണ്ണന്‍ എന്ന പേര് വന്നത്‌. ഈ അസുരന്‍ പിന്നീട്‌ വലിയ വിഷ്‌ണു ഭക്തനായി തീര്‍ന്നു.
വളരെക്കാലത്തോളം ഊരാളന്മാര്‍ തന്നെയായിരുന്നു നിത്യനിദാനച്ചെലവുകള്‍ നടത്തിയത്‌. ട്രസ്റ്റി എന്ന നിലയില്‍ പടിഞ്ഞാറയില്‍കൃഷ്‌ണന്‍നായരുടെ സേവനം പ്രത്യേകം ഇവിടെ സ്‌മരണീയമാണ്‌. അമ്പതുകൊല്ലം മുമ്പാണ്‌ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സുവര്‍ണ്ണദശ ആരംഭിക്കുന്നത്‌. നവീകരണ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളില്‍ കാവിലമ്മയുടെ ഭക്തന്മാര്‍ കൈമെയ്‌ മറന്ന്‌ സഹകരിച്ചു. ക്ഷേത്രോല്‍സവം കുഭം 30ന്‌ രാത്രി കൊടിയേറ്റത്തോടെ ആരംഭിച്ച്‌ മീനം 6ന്‌ ആറാട്ടോടെ അവസാനിക്കുന്നു. പൊയില്‍ക്കാവിലെ വെടിക്കെട്ട്‌ വളരെ പ്രസിന്ധമാണ്‌. മുമ്പ്‌ പൂവെടിയുമുണ്ടായിരുന്നു. ഏറ്റവും വലിയ ഒരു കവുങ്ങ്‌ മുറിച്ച്‌കൊണ്ടുവന്ന്‌ അതിന്മേല്‍ താഴെനിന്ന്‌ മേല്‍പ്പോട്ട്‌ അഞ്ചോ, ഏഴോ മരത്തട്ടുകള്‍ ഉറപ്പിച്ചാണ്‌ പൂവെടി ഒരുക്കുക. ഓരോ തട്ടിലും നിരവധി അമിട്ടുകളും പൂക്കുറ്റികളും നിരത്തി കെട്ടിവെച്ചിട്ടുണ്ടാവും താഴോട്ട്‌ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന തിരിക്ക്‌ തൂ കൊളുത്തിയാല്‍ ഓരോതട്ടിലേയും ഉഗ്രശബ്ദമുള്ള അമിട്ടുകളും വര്‍ണ്ണവൈവിധ്യമുള്ള പൂക്കുറ്റികളും ക്രമമായി പൊട്ടുകയും കത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്‌ അവിസ്‌മരണീയമായ ഒരനുഭവമാണ്‌. മീനം അഞ്ചിന്‌ ഉച്ചക്കുശേഷം ആഘോഷവരവുകളും സന്ധ്യയ്‌ക്ക്‌ ഭഗവതി തിറയും പൂക്കലശങ്ങളും ഉണ്ടാവും. ആനകളുടെ അകമ്പടിയോടെയുള്ള എഴുന്നള്ളത്ത്‌ ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്‌ വലിയവിളക്കുദിവസം കളമെഴുത്തും പാട്ടും സോപാനനൃത്തവും നടത്തുന്നു. സമാപനദിവസം പുലര്‍ച്ചെയാണ്‌ കോലംവെട്ട്‌ അഥവാ രുധിരക്കോലം എന്ന അനുഷ്‌ഠാനകല.
പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ക്ഷേത്രത്തില്‍ ചില വര്‍ഷങ്ങള്‍ കൂടുമ്പോള്‍ താലപ്പൊലിയുണ്ടാകും. ചോമപ്പന്റെ കാവുകയറ്റം, പൂക്കാട്‌ കുഞ്ഞിക്കുളങ്ങരനിന്നുള്ള കരടി വരവ്‌, ഉണ്യമ്പലം കളരിയില്‍ നിന്നുള്ള കുന്തംവരവ്‌, കീഴനതറവാട്ടുകാരുടെ പടപ്പാച്ചില്‍, പരപ്പാച്ചില്‍ എന്നിവ താലപ്പൊലി ദിവസങ്ങളിലുള്ള പ്രത്യേക പരിപാടികളാണ്‌. മേലാറ്റൂര്‍, മൊടത്തേടത്ത്‌, കാനത്തില്‍, മുത്തോന, ഈറ്റഞ്ചേരി, വെള്ളാപ്പിള്ളി, അയ്യാപ്പെരി, വാഴോന, വൈലേരി, എന്നിവരാണ്‌ പാരമ്പര്യ ഊരാള കുടുംബങ്ങള്‍. ഇവരില്‍ പലരും താവഴികളായിത്തീര്‍ന്ന്‌ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്‌. ആദ്യത്തെ ഒമ്പത്‌ ദിവസം ഊരാളന്മാരും പത്ത്‌, പതിനൊന്ന്‌ ദിവസങ്ങളില്‍ പുനം പുത്തലം സ്ഥാനികളും പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം സമുദായി എന്ന പേരില്‍ പൊറ്റമ്മല്‍ നമ്പീശനുമായിരുന്നു മുമ്പ്‌ ആദ്യത്തെ തോറ്റങ്ങള്‍ നടത്തിച്ചിരുന്നത്‌. മലബാര്‍ ദേവസ്വം ബോര്‍ഡിന്റെ കീഴിലാണ്‌ ഇപ്പോള്‍ ക്ഷേത്രമുള്ളത്‌. വടക്കെമലബാറിലെ ഒരു പ്രധാനക്ഷേത്രമായി പൊയില്‍ക്കാവ്‌ മാറിയിരിക്കുന്നു. ചട്ടി, കലം, പായ, മുറം എന്നിവയുടെ ഒരു വിപണന മേള കൂടിയായിരുന്നു മുമ്പ്‌ പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ഉത്സവം.
താലപ്പൊലി ദിവസം പടപ്പാച്ചില്‍ എന്ന ചടങ്ങുണ്ടെന്ന്‌ പറഞ്ഞുവല്ലൊ. കുറുവട്ടഞ്ചേരികീഴന എന്ന തറവാട്ടംഗങ്ങളാണ്‌ ഇതു നടത്തുന്നത്‌. കീഴനക്കളരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്‌ ഈ ചടങ്ങ്‌ ആരംഭിച്ചത്‌. മൊകേലത്ത്‌ എന്ന പ്രഖ്യാതമായ തറവാട്ട്‌ കാരണവരാണെത്രെ ഈ കളരി സ്ഥാപിച്ചത്‌. അദ്ദേഹം കീഴനയില്‍ നിന്നാണ്‌ വിവാഹം കഴിച്ചത്‌. കീഴനയിലെ സ്‌ത്രീയില്‍ ഒരാണും ഒരുപെണ്ണും ഉണ്ടായി. മൊകേലത്തു കാര്‍ക്ക്‌ പ്രത്യേകം കളരിയുണ്ടായിരുന്നു. കുട്ടികള്‍ വളര്‍ന്നപ്പോള്‍ കളരി അഭ്യാസത്തിന്‌ ആഗ്രഹമുണ്ടായി. അക്കാലത്ത്‌ ഏറ്റവും വിഖ്യാതമായ ഒരു കളരിയായിരുന്നു ഉണ്യമ്പലം കളരി. കാരണവര്‍ ഉണ്യമ്പലത്തുനിന്ന്‌ ഒരു ഗുരുവിനെ കൊണ്ടുവന്നു കുട്ടികളെ പരിശീലിപ്പിക്കാന്‍ ഏര്‍പ്പാടുണ്ടാക്കി. മൊകേലത്തുകാര്‍ പൊയില്‍ക്കാവിലെ ഊരാളന്മാരില്‍പ്പെട്ടതാണ്‌. അതിനാല്‍ കീഴനക്കളരിയില്‍ പഠിച്ചവരെ പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ദേവിക്ക്‌ ഉത്സവദിവസം അകമ്പടി സേവിക്കുക എന്നകര്‍മ്മത്തിന്‌ നിര്‍ദ്ദേശിക്കയും അതിനെത്തുടര്‍ന്ന്‌ താലപ്പൊലിക്ക്‌ കീഴനതറവാട്ടുകാര്‍ ഇന്നും ആ ധര്‍മ്മം നിറവേറ്റുകയുമാണ്‌ ചെയ്‌തുവരുന്നത്‌. കുഞ്ഞിക്കുളങ്ങര തെരുവില്‍നിന്ന്‌ വൈകുന്നേരം എത്തുന്നതിനു മുമ്പാണ്‌ കീഴനക്കാര്‍ ഹാ എന്ന ശബ്ദത്തോടെ പൊയില്‍ക്കാവിലേക്ക്‌ പായുന്നത്‌. കരടി എന്നത്‌ ശത്രുവാണെന്ന്‌ കരുതി തുരത്തുകയാണെന്നും ഗണപതിയായിക്കരുതി സ്വീകരിക്കുകയാണെന്നും പടപ്പാച്ചില്‍ക്കാരെപ്പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്‌.
പൊയില്‍ക്കാവ്‌ ക്ഷേത്ര ഉത്സവത്തിന്റെ അവസാന ദിവസം മുറ്റത്തുവെച്ച്‌ നടക്കുന്ന ഒരനുഷ്ടാനകലയാണ്‌ കോലംവെട്ട്‌ അഥവാ രുധിരക്കോലം. ചോരപ്പുഴയൊഴുകുന്ന ഒരു യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രതീകാത്മക പ്രകടനമാണ്‌ ഈ അനുഷ്ടാനകല. അസുരരാജാവായ ദാരികന്‍ വരബലത്താല്‍ ദേവകളെപ്പോലും പരാജയപ്പെടുത്തി സമസ്‌ത ലോകങ്ങളും കീഴടക്കി മത്തനായിരിക്കുമ്പോള്‍ ദേവരക്ഷക്കായി പരമേശ്വര ചൈതന്യത്തില്‍ നിന്നുളവായ ഭദ്രകാളി യുദ്ധം ചെയ്‌ത്‌ ദാരികനെ വധിക്കുന്നത്‌ ഈ അനുഷ്‌ഠാനകലയില്‍ അഭിനയിക്കപ്പെടുകയാണ്‌. അമ്മാവനും മരുമകനുമായ തെയ്യമ്പാടി കുറുപ്പന്മാരാണ്‌ ഇതില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നത്‌. വലിയകുറുപ്പ്‌ കുളിച്ചുവന്ന്‌ ശ്രീകോവിലിന്റെ മുമ്പില്‍നിന്ന്‌ അട്ടഹസിച്ചശേഷം വേഷംകെട്ടിത്തുടങ്ങുന്നു. മുഖത്തും ശരീരത്തിലും ചാന്തുതേച്ച്‌ കണ്ണില്‍ മഷിയെഴുതി തലയില്‍ വെള്ളത്തുണി കെട്ടി അരയറ്റം വരെ മുടിയുള്ള ഭഗവതിക്ക്‌ കാതിലും കഴുത്തിലും ആഭരണങ്ങളുമുണ്ടാകും. ഞൊറിവെച്ചുടുത്ത തറ്റുമുണ്ടും വെള്ളത്താടിയും കിരീടവുമണിഞ്ഞ ദാരികന്റെ മുഖത്ത്‌ അരിപ്പൊടി കൊണ്ട്‌ ചുട്ടികുത്തിയിരിക്കും. ഭഗവതിയുടെ കയ്യില്‍ വെട്ടുവാള്‍എന്ന്‌ പേരുള്ള അറ്റം വളഞ്ഞതും ദാരികന്റെ കയ്യില്‍ താര്‌ എന്ന്‌ വിളിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ഒന്നരയടി നീളമുള്ള വെളുത്ത ഇരുമ്പ്‌ ആയുധങ്ങള്‍ ഉണ്ടാവും. ഇടയ്‌ക്ക, ചേങ്ങില, പാണി എന്നീ വാദ്യങ്ങള്‍ കോലംവെട്ടില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നു. വേഷപ്പകര്‍ച്ച പൂര്‍ത്തിയായാല്‍ ആദ്യം ദാരികന്‍ പ്രവേശിച്ച്‌ വാദ്യക്കാരുടെ അടുത്ത്‌ചെന്ന്‌ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. ചില ശബ്ദങ്ങള്‍ പുറപ്പെടുവിച്ച്‌ ദൂരെപോയി നില്‍ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദാരികന്‍ ഭഗവതിയെ വെല്ലുവിളിക്കുകയാണ്‌. ഉടനെ ഭഗവതി ഇറങ്ങിവന്ന്‌ മൂന്ന്‌ പ്രാവശ്യം ഉച്ചത്തില്‍ കൂക്കുന്നു. അതുകേട്ട്‌ ദൂരെ നില്‍ക്കുന്ന ദാരികന്‍ പരിഹാസസ്വരത്തില്‍ ഹ്വാ എന്ന്‌ പ്രതികരിക്കുന്നു. ക്രുദ്ധയായ ഭഗവതി ദാരികന്റെ നേരെ പാഞ്ഞുചെല്ലുന്നു. യുദ്ധം തുടങ്ങുകയായി.
തന്റെ ആയുധം കൊണ്ട്‌ വെട്ടി വെട്ടി മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്ന ഭഗവതിയെ തടുത്തുകൊണ്ട്‌ ദാരികന്‍ കാണികളുടെ ഇടയിലൂടെ പിന്നോട്ടു നീങ്ങുന്നു. ഓം,ഓം,ഓം,ഓം,ഹ്വാ എന്ന്‌ ദാരികന്‍ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കും. കുറച്ചുനേരത്തിനുശേഷം ഓം ഹ്വാ എന്ന്‌ മൂന്ന്‌ പ്രാവശ്യം പറഞ്ഞ്‌ ദാരികന്‍ താല്‍ക്കാലികമായ്‌ യുദ്ധത്തില്‍ നിന്ന്‌ പിന്തിരിയുന്നു. ഭഗവതി വാദ്യക്കാരുടെ അടുത്തുപോയി നൃത്തം ചെയ്യുകയും ഒടുവില്‍ ഉച്ചത്തില്‍ കൂക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഹ്വാ എന്ന പരിഹസ സ്വരം കേട്ട്‌ ആദ്യത്തേതിലും ക്രോധത്തോടെ ഭഗവതി ഓടിവരുകയും യുദ്ധം വീണ്ടും തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. പരാജയഭീതി പൂണ്ട ദാരികന്‍ എവിടെയോ ഒളിക്കുന്നു. ഭഗവതി അകത്തുപോയി വാള്‍, ശൂലം എന്നിവ എടുത്തുവന്ന്‌ ഇപ്പോള്‍ ഹിംസിച്ചുകളയും എന്ന്‌ തോന്നുമാറ്‌ കാണികളുടെ ഇടയിലൂടെ ഓടിനടന്ന്‌ കൂക്കുകയും ദാരികനെ തിരയുകയും കണ്ടുകിട്ടാതെ വാദ്യക്കാരുടെ അടുത്ത്‌ ചെന്ന്‌ ക്രോധം പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട്‌ ഒരു സംഘത്തേയുംകൂട്ടി പടിഞ്ഞാറെക്കാവില്‍ പോയി തിരഞ്ഞുവരുന്നു. ഇനിയുള്ള ഭാഗം ക്ഷേത്രമതില്‍ക്കെട്ടിന്‌ പുറത്താണ്‌ നടക്കുന്നത്‌. ഭഗവതി നൃത്തത്തിനുശേഷം അവിടെ കൂമ്പാരാകൃതിയില്‍ തയ്യാറാക്കിവെച്ച വാഴത്തടകള്‍ വെട്ടിമുറിക്കുകയും ശിരച്ഛേദം എന്ന നിലയില്‍ ദാരികന്റെ മുടി ഉരിഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ കോലംവെട്ട്‌ അവസാനിക്കുന്നു. തെക്കന്‍ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളില്‍ പ്രചാരമുള്ള മുടിയേറ്റ്‌ എന്ന കലാരൂപത്തോട്‌ സാദൃശ്യമുള്ളതാണ്‌ കോലംവെട്ട്‌ എന്ന അനുഷ്‌ഠാനകല.
പൊയില്‍ക്കാവിലെ ക്ഷേത്ര ഊരാളന്മാരെ അഞ്ചും നാലും എന്ന്‌ ഭാഗിച്ച്‌ പറയാറുണ്ട്‌. ഇവരില്‍ രണ്ട്‌ നാല്‌ ആറ്‌ എന്നീ ഊരാളന്മാര്‍ക്ക്‌ ട്രസ്റ്റി സ്ഥാനം കിട്ടാറില്ല. ഇങ്ങനെ രണ്ട്‌ തരമായതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു കഥകൂടി പറയാം കോലം വെട്ടിന്‌ ഭഗവതിയായി അമ്മാവനും ദാരികനായി മരുമകനും അഭിനയുക്കുന്നു എന്ന്‌ പറഞ്ഞുവല്ലോ. അമ്മാവന്‍ കുറുപ്പ്‌ കുളിച്ച്‌ വരുമ്പോള്‍ താളിച്ചണ്ടി, തലമുടി എന്നിവയില്‍ ചവിട്ടി അശുദ്ധമാവുമെത്രെ. ശരീരത്തില്‍ ഭഗവതി ആവേശിക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു മുന്‍കരുതലാണിത്‌. പക്ഷെ പണ്ട്‌ ചിലകാലങ്ങളില്‍ അപൂര്‍വ്വമായെങ്കിലും കളി കാര്യമായി ദാരികവധം നടക്കാറുണ്ടെത്രെ. ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുകയാണെങ്കില്‍ ഊരാളന്മാര്‍ ചേര്‍ന്ന്‌ നഷ്ടപരിഹാരമായി ദാരികന്‍ കെട്ടിയ കുറിപ്പിന്റെ കുടുംബത്തിന്‌ തലത്തൂക്കം പൊന്നുകൊടുക്കണമെന്നായിരുന്നു നിബന്ധന. ഒരിക്കല്‍ ഇങ്ങനെ ദാരികവധം നടന്നപ്പോള്‍ കുടുംബാംഗങ്ങള്‍ സ്വര്‍ണ്ണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. നാലുപേര്‍ തങ്ങള്‍ക്ക്‌ ഇതിന്‌ ബാന്ധ്യതയില്ലെന്നും കൈവശം പൊന്നില്ലെന്നുമൊക്കെ ഒഴിവുകഴിവുപറഞ്ഞ്‌ ആവശ്യം നിരസിച്ചു. മറ്റുള്ളവര്‍ ആവുന്നപോലെയൊക്കെ കൊടുക്കുകയും ചെയ്‌തു. അതില്‍പ്പിന്നെ ഈ നാല്‌ ഊരാളകുടുംബക്കാര്‍ ആഭിജാത്യം കുറഞ്ഞവരായി ഗണിക്കപ്പെട്ടു എന്നാണ്‌ കഥ.
ഒരിക്കല്‍ കോലംവെട്ടിനുശേഷം കുറുപ്പന്മാര്‍ തങ്ങളണിഞ്ഞ വസ്‌ത്രങ്ങള്‍ അലങ്കാരങ്ങളോടും ഞൊറികളോടും കൂടി അഴിച്ചിടുകയും ബന്ധപ്പെട്ട വെളുത്താടന്‍ അവയൊക്കെ അലക്കാന്‍ വേണ്ടി തന്റെ വീട്ടിലേക്ക്‌ കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്‌തു. അതിനുശേഷം അവര്‍ പതിവുപോലെ വിഴുപ്പ്‌ വസ്‌ത്രങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കാനും അലക്കിയവ കൊടുക്കുവാനുമായി സമീപമുള്ള വീടുകളിലേക്ക്‌ പോയി. ഈ അവസരത്തില്‍ മക്കളായ ഒരു ആണ്‍കുട്ടിയും ഒരു പെണ്‍കുട്ടിയും ഈ വസ്‌ത്രങ്ങള്‍ എടുത്തണിഞ്ഞു. പെണ്‍കുട്ടി ഭഗവതിയായും ആണ്‍കുട്ടി ദാരികനായും കൊടുവാളും അരിവാളും എടുത്ത്‌ കോലംവെട്ട്‌ അഭിനയിച്ച്‌ കളിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. കളിയുടെ അവസാനം ആവേശം കയറി ഭഗവതി ദാരികനെ വെട്ടിക്കൊന്ന്‌ കിണറ്റിലിട്ടു പെണ്‍കുട്ടിയും കൂടെച്ചാടി. അച്ഛനമ്മമാര്‍ വന്നപ്പോള്‍ കുട്ടികളുടെ മൃതശരീരങ്ങളാണ്‌ കിണറ്റില്‍ കണ്ടത്‌. അങ്ങാടിക്ക്‌ സമീപമുള്ള വെളുത്താടന്‍ വീട്‌ എന്ന പറമ്പിലാണെത്രെ ഈ സംഭവം നടന്നത്‌. പിന്നീട്‌ ആള്‍ത്താമസമില്ലാതായ ഇവിടുത്തെ കിണറ്റിലെ വെള്ളത്തിന്‌ വളരെക്കാലം രക്തനിറമായിരുന്നു എന്ന്‌ ചിലര്‍ പറയുന്നു.
മണലില്‍ തൃക്കോവില്‍
ചേലിയയിലുള്ള മണലില്‍തൃക്കോവില്‍ ക്ഷേത്രം ശ്രീകൃഷ്‌ണക്ഷേത്രമെന്ന നിലയില്‍ വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്‌. പ്രസിദ്ധ ചരിത്രകാരനായ എം. ആര്‍. രാഘവവാരിയരുടെ കുടുംബത്തിനാണ്‌ ഇതിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം. ഇവരുടെ പൂര്‍വ്വീകര്‍ കുറുമ്പ്രനാട്‌ രാജാവിന്റെ ഗുരുക്കന്‍മാരായിരുന്നു. എഴുത്തച്ഛന് എന്ന സ്ഥാനപ്പേരും അവര്‍ക്ക്‌ രാജാവില്‍ നിന്ന്‌ ലഭിച്ചിരുന്നു. ഒരു എഴുത്തച്ഛന് ഗുരുദക്ഷിണയായി ലഭിച്ചതാണ്‌ എടക്കര നെല്ലൂളിതൃക്കോവില്‍ എന്ന ഭവനപ്പേരുള്ള മണലില്‍തൃക്കോവില്‍ ക്ഷേത്രം. ചുറ്റുപാടുമുള്ള കണ്ടലില്‍ എന്ന പ്രദേശമെല്ലാം ഇതിനോട്‌ ചേര്‍ന്നതായിരുന്നു. ഒരുകാലത്ത്‌ ഇവിടം കണ്ടല്‍ച്ചെടികള്‍ നിറയെ വളര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന ഒരു പുഴയോരപ്രദേശമായിരിക്കും. ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടക്കാലത്ത്‌ കുറെക്കാലേ വാരിയര്‍മാര്‍ അമ്പലപ്പുഴ പോയി പാര്‍ത്തിരുന്നു. മീനമാസത്തിലെ രേവതി നക്ഷത്രമാണ്‌ ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്‌ഠാദിനം. അന്ന്‌ പശുവൂട്ട്‌ മുതലായ ചടങ്ങുകള്‍നടത്താറുണ്ട്‌. അരീക്കോട്ടുള്ള കിഴക്കുമ്പാട്‌ ശങ്കരന്‍ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ്‌ ഇവിടുത്തെ തന്ത്രി. സന്താനഗോപാല ഭാവമാണ്‌ ഇവിടുത്തെ കൃഷ്‌ണനുള്ളത്‌.
ഈ ക്ഷേത്രത്തെ സംബന്ധിച്ച്‌ ഒരു കഥയുണ്ട്‌. പുഴക്കരെയുള്ള കുന്നുമഠം ഇല്ലത്തിന്റെ സ്ഥാപകര്‍ ഒരു ബ്രാഹ്മണദമ്പതിമാരാണെത്രെ. അവര്‍ എന്തോ കാരണവശാല്‍ സ്വന്തം നാടുവിട്ട്‌ ഇവിടെയെത്തിയവരാണ്‌. വരുമ്പോള്‍ അവരോടുള്ള സ്‌നേഹംകൊണ്ട്‌ പല സമുദായക്കാരും കൂടെയെത്തുകയും ഇല്ലത്തിനടുത്ത്‌ താമസിക്കയും ചെയ്‌തു. ഇല്ലംപറമ്പില്‍ ഒരു ശ്രീകൃഷ്‌ണക്ഷേത്രം നിര്‍മ്മിക്കപ്പെട്ടു. കൂടെവന്ന ഒരു വാരിയര്‍ ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ വലിയ ആരാധകനായിരുന്നു. ബുദ്ധിവൈകല്ല്യമുള്ള അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും യാത്രപോകയും കുറച്ചുകാലം കഴിഞ്ഞ്‌ തിരിച്ചുവരികയും ചെയ്യുന്ന പ്രകൃതക്കാരനായിരുന്നു. ഒരിക്കല്‍ ഇങ്ങനെ തിരിച്ചുവരുമ്പോഴേക്കും ടിപ്പുവിന്റെ ആക്രമണത്താലോ മറ്റോ നമ്പൂതിരിക്കുടുംബം നാടുവിടുകയും ക്ഷേത്രം തകര്‍ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്‌തിരുന്നു. താനാരാധിച്ചിരുന്ന ക്ഷേത്രം കാണാതെ വിഷാദഗ്രസ്ഥനായ വാരിയര്‍ അവസാനം വിഗ്രഹം കണ്ടെത്തുകയും ആയത്‌ കൊണ്ടുപോയി മണതൃക്കോവില്‍ ഇന്നത്തെ സ്ഥാനത്ത്‌ ഉഴുതുമറിച്ച മണലില്‍ കുഴിച്ചിടുകയും ചെയ്‌തു. വളരെക്കാലത്തിനുശേഷം വീണ്ടും തിരിച്ചെത്തിയപ്പോഴാണ്‌ പഴയവിഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച്‌ ഓര്‍മ്മ വന്നത്‌. അതുകണ്ടെടുത്ത്‌ പ്രസിദ്ധ ജ്യോത്സന്‍ എടപ്പാള്‍ വാരിയരെക്കൊണ്ട്‌ പ്രതിഷ്‌ഠാകര്‍മ്മം നടത്തിച്ചുവത്രെ. കുറുമ്പ്രനാട്‌ രാജാവിന്റെ സമ്മതത്തോടെയാണ്‌ ഈ പ്രതിഷ്‌ഠ നടന്നത്‌. പ്രതിഷ്‌ഠിച്ച കര്‍മ്മത്തിന്റെ ശക്തിയാല്‍ ആ തന്ത്രിയുടെ ശക്തിയെല്ലാം ക്ഷയിച്ചതിനാല്‍ അദ്ദേഹം കാശിയിലേക്ക്‌ പോയത്രെ. പൂജക്കായി പിന്നീട്‌ പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണരെ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്‌തു. മണലില്‍ കുഴിച്ചിട്ട വിഗ്രഹമായതുകൊണ്ടാണ്‌ മണലില്‍തൃക്കോവില്‍ എന്ന പേര് വന്നത്‌. ഇത്‌ പിന്നീട്‌ കുറുമ്പ്രനാട്‌ രാജാവില്‍ നിന്ന്‌ ഗുരുനാഥന്‍ എന്ന നിലയില്‍ ഇപ്പോഴത്തെ വാരിയര്‍ കുടുംബത്തിന്‌ ലഭിക്കുകയും ചെയ്‌തു. ചേലിയ നിവാസികളുടെ പ്രിയ്യപ്പെട്ട ദേവനാണ്‌ മണലില്‍തൃക്കോവിലെ മുരളീധരന്‍.
പിലാച്ചേരി
ചെങ്ങോട്ടുകാവില്‍ എല്ലാസമുദായങ്ങളുടെയും ഭക്തിസാന്ദ്രമായ പങ്കാളിത്തം കൊണ്ട്‌ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കുടുംബക്ഷേത്രമാണ്‌ പിലാച്ചേരി. കൊടല്‍ നായരാണ്‌ ഇത്‌ സ്ഥാപിച്ചത്‌. പ്രസിദ്ധമായ ചെങ്ങോട്ട്‌ തറവാടിന്റെ അധിപരായിരുന്നു ഇവര്‍. സമീപത്തുള്ള കണ്ടോത്ത്‌, മേച്ചങ്കോട്ട്‌, തട്ടാണ്ടി, പാളപ്പുറത്ത്‌ എന്നീ പറമ്പുകളെല്ലാം ഒരു കാലത്ത്‌ ഇവരുടെ അധീനതയിലായിരുന്നു. കൊടല്‍ നായര്‍ വലിയ വിഷഹാരിയായിരുന്നു. ഒരു ദിവസം കാര്യസ്ഥനോടുകൂടി ചേമ്പുവിത്തു വാങ്ങാന്‍ കിഴക്കന്‍ നാട്ടിലേക്ക്‌ പോയി. സന്ധ്യയായപ്പോള്‍ ഒരു വീട്ടില്‍ കയറി രാത്രി കഴിച്ചുകൂട്ടാന്‍ അനുവാദം ചോദിച്ചു. ഒരമ്മയും മകളുമായിരുന്നു അവിടെ താമസിച്ചിരുന്നത്‌. സന്ധ്യയായാല്‍ ഒരു സര്‍പ്പം വന്ന്‌ മകളുമായി സഹവസിക്കുന്നതിനാല്‍ അന്യര്‍ക്ക്‌ താമസിക്കാന്‍ നിവൃത്തിയില്ലെന്ന്‌ അമ്മ പറഞ്ഞു. നായര്‍ അവരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം കോണിപ്പടിയിലും നടയിലും മുറ്റത്തും മന്ത്രം ചൊല്ലി ശ്രീചക്രം വരച്ചുവെച്ചു. പതിവുപോലെ സന്ധ്യയ്‌ക്ക്‌ കുടിപാര്‍ക്കാലെത്തിയ ഉഗ്രസര്‍പ്പം മന്ത്രശക്തിയാല്‍ തലതല്ലി വീണുമരിച്ചു. നായര്‍ പിറ്റേന്ന്‌ തിരിച്ചുപോരുമ്പോള്‍ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ദേവചൈതന്യവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒപ്പം കൂടിയെത്രെ. താമസസ്ഥലമായ തട്ടാണ്ടിയില്‍ തിരിച്ചെത്തി കഞ്ഞികുടിക്കാനിരുന്നപ്പോള്‍ അതില്‍ തലമുടി, കരി എന്നിവയൊക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പിറ്റേന്നു പുലര്‍ച്ചെ സഹോദരി മുറ്റമടിക്കുമ്പോള്‍ തെക്കേപ്ലാവിനടുത്ത്‌ ഒരു കറുത്തരൂപം നില്‍ക്കുന്നതു കണ്ടു. 'ഇതാരാ കര്യത്തനൊ' എന്നവര്‍ ചോദിക്കുകയും ചെയ്‌തു. ഈ സംഭവങ്ങള്‍ മൂലം കൊടല്‍ നായര്‍ പ്രശ്‌നം വെപ്പിച്ചുനോക്കിയപ്പോള്‍ കിഴക്കന്‍ നാട്ടില്‍ നിന്ന്‌ കര്യാത്തന്‍ തന്റെ കൂടെ വന്നതായി തെളിഞ്ഞുകണ്ടു. പ്രതിഷ്‌ഠക്ക്‌ ഏറ്റവും ഉചിതമായി കണ്ടത്‌ പിലാച്ചേരി പറമ്പാണ്‌. അങ്ങനെയാണ്‌ പിലാച്ചേരി ക്ഷേത്രമുണ്ടാവുന്നത്‌. കാരണവന്‍മാര്‍ വേണ്ടുംവിധം ശ്രദ്ധിച്ചില്ലെങ്കിലും മുന്നൊരുക്കങ്ങളില്ലാതെ തന്നെ നാട്ടുകാര്‍ ഉത്സവം നടത്തിപ്പോന്നു. അടുത്തകാലത്ത്‌ സ്വര്‍ണ്ണപ്രശ്‌നം നടത്തി ഭക്തര്‍ അമ്പലം പുതുക്കിപണിയുകയും ഒരു കിണര്‍ കുഴിക്കുകയും ചെയ്‌തു. കുംഭം 22നാണ്‌ ഇവിടുത്തെ ഉത്സവം. വഴിപാടായി ലഭിക്കുന്ന കറുത്തപട്ടുകള്‍ ചുറ്റി വാളും പരിചയും ധരിച്ച്‌ കര്യാത്തന്റെ വെള്ളാട്ട്‌ കാണാന്‍ സന്ധ്യാസമയത്ത്‌ വന്‍ ജനക്കൂട്ടം ഉണ്ടാകും.
പുളിയേരി
ആവിക്കരപുളിയേരി തറവാട്ടുകാരുടെ കുലദൈവമാണ്‌ പുളിയേരി തലച്ചില്ലോന്‍. ഇവിടെ അസുരാളനുമുണ്ട്‌(കര്യാത്തന്‍), കുലവനുമുണ്ട്‌. പാശുപതാസ്‌ത്രലബ്ധിക്കായി കഠിനതപസ്സനുഷ്ടിക്കുന്ന അര്‍ജ്ജുനനെ പരീക്ഷിച്ച്‌ അനുഗ്രഹിക്കാനായി പരമേശ്വരന്‍ കാട്ടാളവേഷത്തില്‍ കാട്ടിലെത്തി. ദുര്യോധന നിയോഗമനുസരിച്ച്‌ അര്‍ജ്ജുനനെ അപകടപ്പെടുത്താന്‍ പന്നിയുടെ വേഷത്തില്‍ മൂകാസുരനും അവിടെ വന്നുചേര്‍ന്നു. അസുരന്‍ അര്‍ജ്ജുനന്റെ നേരെയടുത്തപ്പോള്‍ ശിവനും അര്‍ജ്ജുനനും ഒരേസമയം ശരമയച്ചു അവനെ വധിച്ചു. തങ്ങളുടെ അമ്പുകൊണ്ടാണ്‌ പന്നി ചത്തതെന്ന്‌ രണ്ടുപേരും തര്‍ക്കിച്ചു. ശണ്‌ഠമൂത്ത്‌ യുദ്ധമായി. അദൃശയായി നിന്ന പാര്‍വ്വതീദേവി, അര്‍ജ്ജുനനയക്കുന്ന അമ്പുകളെല്ലാം ചെത്തിപ്പൂക്കളാക്കിത്തീര്‍ത്തു. ഇതുകണ്ട്‌ കോപാകുലനായ അര്‍ജ്ജുനന്‍ വില്ലുകൊണ്ട്‌ ശിവന്റെ തലക്കടിച്ചു മുറിവേല്‌പിച്ചു. മുറിവേറ്റ ശിവന്റെ ഈ രൂപമാണ്‌ തലച്ചില്ലോന്‍. മുമ്പ്‌ കന്നിയിലും തുലാത്തിലും ഇവിടെ വെള്ളാട്ട്‌ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. സ്വര്‍ണ്ണശലാകകള്‍ ഘടിപ്പിച്ച കൂമ്പന്‍ തൊപ്പിയും, വാള്‍, കുന്തം, കഠാര എന്നിവയുമായി സ്വര്‍ണ്ണമോതിരങ്ങളും വളകളും വര്‍ണ്ണപ്പകിട്ടുള്ള വീരാളിപ്പട്ടുകളും ധരിച്ച പടയാളി വേഷമാണ്‌ വെള്ളാട്ടിന്‌. വാളെടുത്ത്‌ നൃത്തം ചെയ്‌തുകൊണ്ട്‌ മേല്‍ക്കയ്യില്‍ വെട്ടിവെട്ടി മറിവേല്‍പ്പിക്കുന്നതും ക്രുദ്ധനായി കുന്തമെടുത്ത്‌ സ്വന്തം വയറ്റില്‍ കുത്താനോങ്ങുന്നതും അതുതടയാന്‍ നാലഞ്ചു ശക്തരായ ചെറുപ്പക്കാര്‍ മല്‍പ്പിടുത്തംനടത്തുന്നതും ഒരേസമയം ഭക്തിയും ഭീതിയും ജനിപ്പിക്കുന്ന കാഴ്‌ചയാണ്‌. കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും സമീപവാസികളുടെയും സഹകരണത്തോടെ വര്‍ഷങ്ങള്‍ കൂടുമ്പോഴേ ഇവിടെ ഉത്സവമുള്ളൂ. സമീപമുള്ള പൂളായിവീടുമായും ഇതിന്‌ ബന്ധമുണ്ട്‌. വാഴത്തടകൊണ്ട്‌ തണ്ടാന്മാര്‍ നിര്‍മ്മിക്കുന്ന വിളക്കുമാടം എന്ന ക്ഷേത്രമാതൃക അസുരാളന്റെ തിറ വെട്ടിമുറിക്കുന്ന ഒരു അനുഷ്‌ഠാനവും ഉത്സവത്തിനുണ്ട്‌. കത്തുന്ന പന്തത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തില്‍ ആടിത്തിമര്‍ക്കുന്ന പരദേവതത്തെയ്യം അവിസ്‌മരണീയമായ കലാരൂപമാണ്‌.
പേരാമ്പ്രയ്‌ക്കടുത്ത പാണ്ടിക്കോട്ട്‌ ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂര്‍ത്തിതന്നെയാണ്‌ പുളിയേരിയിലെ തലച്ചില്ലോന്‍. ഈ ക്ഷേത്രം കൂത്താളി നായുവാഴിയുടെ കീഴിലായിരുന്നു. കൂത്താളി, പാലേരി, അവിയാട്ട്‌ നായന്മാര്‍ അഥവാ പയ്യോര്‍മലപ്രഭുകുടുംബം സ്വതന്ത്ര നാടുവാഴികളായിരുന്നു. ഇവിടേയ്‌ക്ക്‌ വിവാഹം കഴിപ്പിച്ചയച്ച പുളിയേരിയിലെ ഒരു പെണ്‍കുട്ടി ഒരിക്കല്‍ തറവാട്ടിലേക്ക്‌ വരുമ്പോള്‍ ഒരു നായയുടെ വേഷത്തില്‍ ദേവചൈതന്യം കൂടെപോന്നെന്നും അതാണ്‌ പുളിയേരിയിലെ തലച്ചില്ലോന്‍ എന്നും ഒരു കഥയുണ്ട്‌. എന്നാല്‍ മുന്‍ അദ്ധ്യായത്തില്‍ സൂചിപ്പിച്ച ആവിക്കരത്തറവാട്ടിലെ ഒരു നായര്‍ പടയാളി പാണ്ടിക്കോട്ട്‌ ഉള്‍പ്പെട്ട പയ്യോര്‍മല രാജവംശത്തില്‍ നിന്ന്‌ ഒരു പെണ്‍കുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന്‌ പുളിയേരി കുടിയിരുത്തിയെന്നും അങ്ങനെ ആവിക്കരപുളിയേരി എന്ന തറവാടുണ്ടായി എന്നുമാണ്‌ വിശ്വസിക്കേണ്ടത്‌. താനാരാധിച്ചുവന്ന ദേവനെ പുതിയതറവാട്ടിലെ കുലദേവതയായി സ്വീകരിച്ചതായിരിക്കും. ഈ തറവാട്‌ ക്രമേണ ശക്തി പ്രാപിച്ച്‌ പുനത്തുന്നവല്‍ എന്ന സ്ഥാനത്തിന്റെ മൂലസ്വരൂപമായിത്തീര്‍ന്നതാകാം. പാണ്ടിക്കോട്ടും പുളിയേരിയും മാത്രമേ വെള്ളാട്ടിന്‌ വെള്ളിക്കഠാരി ആയുധമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂ.
വസന്തപുരം
ചെങ്ങോട്ടുകാവ്‌ ടൗണിന്‌ പടിഞ്ഞാറ്‌ റെയിലിനടുത്താണ്‌ വസന്തപുരം മഹാവിഷ്‌ണുക്ഷേത്രം. വയന്തോത്ത്‌ എന്നും ഇത്‌ അറിയപ്പെടുന്നു. പ്ലാക്കാട്ട്‌ നമ്പൂതിരിക്കാണ്‌ ഇതിന്റെ ഉടമ്‌സ്ഥത. പൗരാണികത അവകാശപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം ഒരുകാലത്ത്‌ ഗ്രാമക്ഷേത്രമായിരിക്കണം. സമീപ പ്രദേശത്തെ ചില പറമ്പുകള്‍ ഈ ക്ഷേത്രത്തോട്‌ ചേര്‍ന്നായിരുന്നുവെന്ന്‌ പഴമക്കാര്‍ പറയുന്നു. കല്ലുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ വട്ടശ്രീകോവിലിനുള്ളിലാണ്‌ മനോഹരമായ വിഷ്‌ണു വിഗ്രഹമുള്ളത്‌. ചുമരില്‍ ധാരാളം കൊത്തുപണികളുണ്ട്‌. പുറത്ത്‌ വലിയ ബലിക്കല്ലും നാലമ്പലത്തിന്റെയും നമസ്‌കാരമണ്ഡപത്തിന്റെയും അവശിഷ്ടങ്ങളും കാണുന്നതിനാല്‍ ഒരു കാലത്ത്‌ ഇത്‌ ഒരു മഹാ ക്ഷേത്രമായിരുന്നെന്ന്‌ കരുതാം. മുഹമ്മതീയ പടയോട്ടക്കാലത്ത്‌ സംഭവിച്ചതാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു, വിഗ്രഹത്തിന്റെ ഒരു കൈക്ക്‌ അല്‌പം കേടുപറ്റിയിട്ടുണ്ട്‌. കുറച്ചുകാലം ഈ ക്ഷേത്രത്തില്‍ പൊതുജനങ്ങള്‍ക്ക്‌ ആരാധന നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. വിഷ്‌ണുക്ഷേത്രമെന്ന പ്രത്യേകതയോടെ തന്നെ ധാരാളം ഭക്തര്‍ പ്രത്യേകിച്ചും സ്‌ത്രീകള്‍ ഇപ്പോഴിവിടെ എത്തുന്നുണ്ട്‌. അഷ്ടമിരോഹിണി മുതലായ വിശേഷ ദിവസങ്ങള്‍ ഗോപൂജ പോലുള്ള പരിപാടികളോടെ വിപുലമായി പൊതുജനസഹകരണത്തോടെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്‌.
മനയിടത്തു പറമ്പില്‍
അരങ്ങാടത്തിനു വടക്കുഭാഗത്തുള്ള മനയടത്തുപറമ്പില്‍ അനേകവര്‍ഷങ്ങളുടെ ചരിത്രമുണ്ടെന്ന്‌ കരുതുന്നു. മുമ്പ്‌ പറമ്പില്‍ ഭഗവതി ക്ഷേത്രമെന്ന്‌ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇത്‌ ഇടക്കാലത്ത്‌ അന്നപൂര്‍ണ്ണേശ്വരിക്ഷേത്രമായി. മനയടത്ത്‌ എന്ന പേരില്‍ നിന്നുതന്നെ ഇത്‌ ഒരു ബ്രാഹ്മണ ഇല്ലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്‌ എന്ന്‌ അനുമാനിക്കാവുന്നതാണ്‌. ബുക്കാനന്റെ യാത്രാ വിവരണത്തില്‍ കോവില്‍ക്കണ്ടിയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത്‌ ബ്രാഹ്മണരുടെ ഒരു താവളമുണ്ടായിരുന്നതായി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്‌. ഈ പ്രദേശത്തെ എല്ലാ ഇല്ലങ്ങളുടെയും ഒരു കൂട്ടായ്‌മയായിരിക്കും അദ്ദേഹം ഉദ്ദേശിച്ചത്‌്‌. അക്കൂട്ടത്തില്‍ഇവിടെയുള്ള മനയും പെട്ടിട്ടുണ്ടാവാം.
ഏകദേശം നൂറ്‌‌കൊല്ലം മുമ്പ്‌ പറമ്പിന്റെ ഉടമസ്ഥനായ മനയടത്ത്‌‌കോരു എന്തോ അനുഭവങ്ങളുടെ പേരില്‍ ഇവിടെ ഭഗവതിയെ സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ഒരു മണ്ടകമുണ്ടാക്കി പൂജിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനെ സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിനെയും ആരാധിച്ചുപോന്നു. പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചവര്‍ക്കെല്ലാം ഫലസിന്ധിയുമുണ്ടായത്രെ. നാഗരാജാവ്‌, നാഗയക്ഷി, നാഗകാളി, എന്നിവയെ സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ചിത്രകൂടങ്ങളുള്ള ഒരു വലിയകാവ്‌ ഇപ്പോഴും ഇതിനോട്‌ ചേര്‍ന്ന്‌ ഉണ്ട്‌. കാലക്രമത്തില്‍ കോരുവിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങള്‍ തന്നെ വിധിയാംവണ്ണം പൂജകള്‍ നടത്തിപ്പോന്നു. സ്ഥാപകനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ കാലിന്‌ സ്വാധീനക്കുറവുള്ളതിലാണെത്രെ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ കോമരം മുടന്തിയാണ്‌ നടക്കുക. മുമ്പ്‌ ഉത്സവദിവസം കുളിച്ചാറാട്ട്‌ നടന്നിരുന്നത്‌ അല്‌പം അകലെയുള്ള ചീനംവെള്ളി എന്ന പള്ളിക്കുളത്തിലായിരുന്നു. ആ കുളം മുമ്പ്‌ ക്ഷേത്രത്തോട്‌ ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു എന്നു വേണം വിചാരിക്കാന്‍. മനയിടത്ത്‌ എന്നത്‌ മനയുടെ അടുത്തൊ ഇടത്തൊ ആവാം. ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടക്കാലത്ത്‌ അക്രമികള്‍ എത്തിയപ്പോള്‍ ഇവിടെയുള്ള ബ്രാഹ്മണര്‍ ഇസ്ലാംമതത്തില്‍ ചേര്‍ക്കപ്പെട്ടതായിരിക്കാം. അല്ലെങ്കില്‍മറ്റുചില ക്ഷേത്രങ്ങള്‍പോലെ ഇതു നമ്പിമാരുടെ കീഴിലുള്ളതായിരുന്നെന്നും അവര്‍ ഒഴിഞ്ഞുപോകുമ്പോള്‍ കോരുവിന്റെ പൂര്‍വ്വീകരെ ഏല്‌പിച്ചതാവാമെന്നും വരാം.
1965ല്‍ പൊതുജനങ്ങളുടെ ഒരു കമ്മറ്റി രൂപീകരിച്ച്‌ 15സെന്റ്‌ സ്ഥലം ക്ഷേത്രത്തിന്‌ സ്വന്തമായി വാങ്ങി. ഏഴുദിവസത്തെ അഷ്ടമംഗല്ല്യ പ്രശ്‌നം നടക്കുകയും തുടര്‍ന്ന്‌ പീഠസങ്കല്‍പ്പംമാറ്റി വിഗ്രഹപ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തുകയും ചെയ്‌തു. കോമരത്തിന്റെ നിയോഗപ്രകാരമാണ്‌ ഇവിടെ ദാരിദ്ര്യ നിവാരിണിയായ അന്നപൂര്‍ണ്ണേശ്വരിയുടെ സാന്നിദ്ധ്യം കൂടിയുണ്ടെന്ന്‌ തെളിഞ്ഞതും തുടര്‍ന്ന്‌ ദേവിയെ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചതും. ഒരു കൈയ്യില്‍ ചോറ്റുപാത്രവും മറുകയ്യില്‍ കോരികയുമായി അന്നംകൊടുക്കുന്ന അമ്മയായിട്ടാണ്‌ ദേവിയുടെ ഭാവം. ആദ്യത്തെ ഭഗവതിപ്രതിഷ്‌ഠ കളരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നതിനാല്‍ മധ്യമപൂജയാണ്‌ മുമ്പ്‌ വിധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. ഭഗവതി, അന്നപൂര്‍ണ്ണേശ്വരി, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്‌, ഗണപതി, ശിവന്‍, നീറ്റില്‍ കരുവന്‍, എന്നിങ്ങനെ പ്രതിഷ്‌ഠകളുള്ള ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തില്‍ ഇപ്പോള്‍ ബ്രാഹ്മണരാണ്‌ പൂജകള്‍ നടത്തുന്നത്‌. കുംഭം 13മുതല്‍ 17വരെയാണ്‌ ഉത്സവം. പ്രായവ്യത്യാസമില്ലാതെ മുന്നൂറോളം പേര് പങ്കെടുക്കുന്ന താലപ്പൊലിയും രണ്ടദിവസത്തെ വിപുലമായ സമൂഹസദ്യയും ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണ്‌. താലപ്പൊലി ദിവസം പുലര്‍ച്ചെയുള്ള നാന്തകം എഴുന്നള്ളിപ്പും രക്തചന്ദനം ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഗുരുതി തര്‍പ്പണവും സവിശേഷ പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നു.
പറമ്പില്‍ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്നു കരുതേണ്ടതും കാലാന്‌കരത്തില്‍ നശിച്ചുപോയതുമായ മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തെപ്പറ്റിയും ഇവിടെ പറയേണ്ടതുണ്ട്‌. ഇവിടെ നിന്ന്‌ കിഴക്കുമാറി റെയിലിനടുത്തുള്ള തെയ്യുള്ളതില്‍ എന്ന പറമ്പിലായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രം ഉണ്ടായിരുന്നത്‌. തോട്ടുമുഖത്ത്‌ താമസിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖ തിയ്യത്തറവാട്ടുകാരായിരുന്നു ഇതിന്റെ ഉടമസ്ഥര്‍. രണ്ടുദിവസങ്ങളിലായി 101തിറകള്‍ കെട്ടിയാടുന്ന ഈ പറമ്പില്‍ ഇന്ന്‌ ഏതാനും കരിങ്കല്‍ത്തറകളും വിശാലമായ ഒരു നാഗക്കാവും മാത്രമെ അവശേഷിച്ചിട്ടുള്ളൂ. കാവിനുള്ളില്‍ ചിത്രകൂടവും ഉണ്ട്‌. അങ്കക്കാരന്‍ എന്ന വിശേഷപ്പെട്ട തിറ കെട്ടിയാടിയത്‌ കണ്ണൂരില്‍ നിന്ന്‌ വരുന്നവരായിരുന്നത്രെ. വാഴത്തട കൂട്ടിയിട്ട്‌ വാള്‍ കൊണ്ട്‌ വെട്ടിമുറിക്കുന്ന ചടങ്ങുള്ളതുകൊണ്ട്‌ ഈ തിറ അങ്കത്തിന്‌ പോയി മരണമടഞ്ഞ ഒരു യോദ്ധാവിന്റെ ഓര്‍മ്മക്കായി കെട്ടിയാടുന്നതാണെന്ന്‌ കരുതാം. ഒരു കുളത്തിന്റെ അവശിഷ്ടവും ഇവിടെയുണ്ട്‌. മനയിടത്തില്ലത്തെ വരവ്‌ എന്ന പേരില്‍ പറമ്പില്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍നിന്ന്‌ ഒരു ആഘോഷവരവ്‌ ഉണ്ടായിരുന്നു. എഴുപത്‌ കൊല്ലം മുമ്പ്‌ തറവാട്ടംഗമായ കുട്ടിപ്പറമ്പില്‍ വേലുവിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ കാലിച്ചന്തയോടുകൂടി അവസാന ഉത്സവം നടന്നത്‌ പ്രായമേറിയവരില്‍ ചിലര്‍ ഇന്നും ഓര്‍ക്കുന്നുണ്ട്‌.
ഏകദേശം നൂറ്‌‌കൊല്ലം മുമ്പ്‌ പറമ്പിന്റെ ഉടമസ്ഥനായ മനയടത്ത്‌‌കോരു എന്തോ അനുഭവങ്ങളുടെ പേരില്‍ ഇവിടെ ഭഗവതിയെ സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ഒരു മണ്ടകമുണ്ടാക്കി പൂജിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പ്രധാന ബ്രാഹ്മണനെ സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിനെയും ആരാധിച്ചുപോന്നു. പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചവര്‍ക്കെല്ലാം ഫലസിന്ധിയുമുണ്ടായത്രെ. നാഗരാജാവ്‌, നാഗയക്ഷി, നാഗകാളി, എന്നിവയെ സങ്കല്‍പ്പിച്ച്‌ ചിത്രകൂടങ്ങളുള്ള ഒരു വലിയകാവ്‌ ഇപ്പോഴും ഇതിനോട്‌ ചേര്‍ന്ന്‌ ഉണ്ട്‌. കാലക്രമത്തില്‍ കോരുവിന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങള്‍ തന്നെ വിധിയാംവണ്ണം പൂജകള്‍ നടത്തിപ്പോന്നു. സ്ഥാപകനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ കാലിന്‌ സ്വാധീനക്കുറവുള്ളതിലാണെത്രെ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സിന്റെ കോമരം മുടന്തിയാണ്‌ നടക്കുക. മുമ്പ്‌ ഉത്സവദിവസം കുളിച്ചാറാട്ട്‌ നടന്നിരുന്നത്‌ അല്‌പം അകലെയുള്ള ചീനംവെള്ളി എന്ന പള്ളിക്കുളത്തിലായിരുന്നു. ആ കുളം മുമ്പ്‌ ക്ഷേത്രത്തോട്‌ ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നു എന്നു വേണം വിചാരിക്കാന്‍. മനയിടത്ത്‌ എന്നത്‌ മനയുടെ അടുത്തൊ ഇടത്തൊ ആവാം. ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടക്കാലത്ത്‌ അക്രമികള്‍ എത്തിയപ്പോള്‍ ഇവിടെയുള്ള ബ്രാഹ്മണര്‍ ഇസ്ലാംമതത്തില്‍ ചേര്‍ക്കപ്പെട്ടതായിരിക്കാം. അല്ലെങ്കില്‍മറ്റുചില ക്ഷേത്രങ്ങള്‍പോലെ ഇതു നമ്പിമാരുടെ കീഴിലുള്ളതായിരുന്നെന്നും അവര്‍ ഒഴിഞ്ഞുപോകുമ്പോള്‍ കോരുവിന്റെ പൂര്‍വ്വീകരെ ഏല്‌പിച്ചതാവാമെന്നും വരാം.
1965ല്‍ പൊതുജനങ്ങളുടെ ഒരു കമ്മറ്റി രൂപീകരിച്ച്‌ 15സെന്റ്‌ സ്ഥലം ക്ഷേത്രത്തിന്‌ സ്വന്തമായി വാങ്ങി. ഏഴുദിവസത്തെ അഷ്ടമംഗല്ല്യ പ്രശ്‌നം നടക്കുകയും തുടര്‍ന്ന്‌ പീഠസങ്കല്‍പ്പംമാറ്റി വിഗ്രഹപ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തുകയും ചെയ്‌തു. കോമരത്തിന്റെ നിയോഗപ്രകാരമാണ്‌ ഇവിടെ ദാരിദ്ര്യ നിവാരിണിയായ അന്നപൂര്‍ണ്ണേശ്വരിയുടെ സാന്നിദ്ധ്യം കൂടിയുണ്ടെന്ന്‌ തെളിഞ്ഞതും തുടര്‍ന്ന്‌ ദേവിയെ പ്രതിഷ്‌ഠിച്ചതും. ഒരു കൈയ്യില്‍ ചോറ്റുപാത്രവും മറുകയ്യില്‍ കോരികയുമായി അന്നംകൊടുക്കുന്ന അമ്മയായിട്ടാണ്‌ ദേവിയുടെ ഭാവം. ആദ്യത്തെ ഭഗവതിപ്രതിഷ്‌ഠ കളരിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നതിനാല്‍ മധ്യമപൂജയാണ്‌ മുമ്പ്‌ വിധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. ഭഗവതി, അന്നപൂര്‍ണ്ണേശ്വരി, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്‌, ഗണപതി, ശിവന്‍, നീറ്റില്‍ കരുവന്‍, എന്നിങ്ങനെ പ്രതിഷ്‌ഠകളുള്ള ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തില്‍ ഇപ്പോള്‍ ബ്രാഹ്മണരാണ്‌ പൂജകള്‍ നടത്തുന്നത്‌. കുംഭം 13മുതല്‍ 17വരെയാണ്‌ ഉത്സവം. പ്രായവ്യത്യാസമില്ലാതെ മുന്നൂറോളം പേര് പങ്കെടുക്കുന്ന താലപ്പൊലിയും രണ്ടദിവസത്തെ വിപുലമായ സമൂഹസദ്യയും ഉത്സവത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണ്‌. താലപ്പൊലി ദിവസം പുലര്‍ച്ചെയുള്ള നാന്തകം എഴുന്നള്ളിപ്പും രക്തചന്ദനം ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഗുരുതി തര്‍പ്പണവും സവിശേഷ പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്നു.
പറമ്പില്‍ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധമുണ്ടെന്നു കരുതേണ്ടതും കാലാന്‌കരത്തില്‍ നശിച്ചുപോയതുമായ മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തെപ്പറ്റിയും ഇവിടെ പറയേണ്ടതുണ്ട്‌. ഇവിടെ നിന്ന്‌ കിഴക്കുമാറി റെയിലിനടുത്തുള്ള തെയ്യുള്ളതില്‍ എന്ന പറമ്പിലായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രം ഉണ്ടായിരുന്നത്‌. തോട്ടുമുഖത്ത്‌ താമസിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖ തിയ്യത്തറവാട്ടുകാരായിരുന്നു ഇതിന്റെ ഉടമസ്ഥര്‍. രണ്ടുദിവസങ്ങളിലായി 101തിറകള്‍ കെട്ടിയാടുന്ന ഈ പറമ്പില്‍ ഇന്ന്‌ ഏതാനും കരിങ്കല്‍ത്തറകളും വിശാലമായ ഒരു നാഗക്കാവും മാത്രമെ അവശേഷിച്ചിട്ടുള്ളൂ. കാവിനുള്ളില്‍ ചിത്രകൂടവും ഉണ്ട്‌. അങ്കക്കാരന്‍ എന്ന വിശേഷപ്പെട്ട തിറ കെട്ടിയാടിയത്‌ കണ്ണൂരില്‍ നിന്ന്‌ വരുന്നവരായിരുന്നത്രെ. വാഴത്തട കൂട്ടിയിട്ട്‌ വാള്‍ കൊണ്ട്‌ വെട്ടിമുറിക്കുന്ന ചടങ്ങുള്ളതുകൊണ്ട്‌ ഈ തിറ അങ്കത്തിന്‌ പോയി മരണമടഞ്ഞ ഒരു യോദ്ധാവിന്റെ ഓര്‍മ്മക്കായി കെട്ടിയാടുന്നതാണെന്ന്‌ കരുതാം. ഒരു കുളത്തിന്റെ അവശിഷ്ടവും ഇവിടെയുണ്ട്‌. മനയിടത്തില്ലത്തെ വരവ്‌ എന്ന പേരില്‍ പറമ്പില്‍ ക്ഷേത്രത്തില്‍നിന്ന്‌ ഒരു ആഘോഷവരവ്‌ ഉണ്ടായിരുന്നു. എഴുപത്‌ കൊല്ലം മുമ്പ്‌ തറവാട്ടംഗമായ കുട്ടിപ്പറമ്പില്‍ വേലുവിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ കാലിച്ചന്തയോടുകൂടി അവസാന ഉത്സവം നടന്നത്‌ പ്രായമേറിയവരില്‍ ചിലര്‍ ഇന്നും ഓര്‍ക്കുന്നുണ്ട്‌.
മുതുകൂറ്റില്‍ ക്ഷേത്രം
ചെങ്ങോട്ടുകാവിലെ പുരാതനമായ മറ്റൊരു ക്ഷേത്രമാണ്‌ മുതുകൂറ്റില്‍. നൊച്ചോളിത്തറവാട്ടിലെ അടിയോടിമാരാണ്‌ ഇതിന്റെ ഊരാളര്‍. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകന്‍ ബാലുശ്ശേരിക്കോട്ടയിലെ പരദേവതയുടെ ഉത്തമഭക്തനായിരുന്നു. ദിവസേന നടന്നുപോയി തൊഴുതുമടങ്ങും. പ്രായമേറെ ആയപ്പോള്‍ ഇതിന്‌ പ്രയാസമായി. ഇതില്‍ അതീവദുഖിതനായി അദ്ദേഹം പ്രാര്‍ത്ഥിച്ചതിനാല്‍ ഒരുദിവസം പരദേവത സ്വപ്‌നത്തില്‍ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട്‌ മുതുകൂറ്റില്‍പുതിയവീട്ടിലെ നാലുകെട്ടില്‍ തന്നെ കുടിവെച്ച്‌ ആരാധിച്ചാല്‍ മതിയെന്ന്‌ അരുളിച്ചെയ്‌തെത്രെ. ആ മൂര്‍ത്തിയാണ്‌ മുതുകൂറ്റില്‍ പരദേവത. സുപ്രസിദ്ധമായ കിനാലൂര്‍ ലിഖിതത്തില്‍ ആരപ്പന്‍ കുഞ്ഞിയെന്ന കുറുമ്പിയാര്‍ സ്വന്തം ഭൂമിയില്‍ ഒന്നായി മുടക്കയൂര്‌ എന്ന മൊടക്കല്ലൂരിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നല്ലോ. മൊടക്കല്ലൂര്‍ ചെങ്ങോട്ടുകാവിന്‌ വളരെ ദൂരെയല്ലാതെ നേരെ കിഴക്കുഭാഗത്താണ്‌. ഈ കാര്യങ്ങള്‍ വെച്ച്‌ പരിശോധിക്കുന്ന പക്ഷം ബാലുശ്ശേരിക്കടുത്ത കിഴക്കേടത്ത്‌ സ്വരൂപത്തിലേയോ കുറുമ്പിയാരുടെ വംശത്തിലോ ഉള്ള ഒരു കാരണവരായിരിക്കണം മുതുകൂറ്റില്‍ ക്ഷേത്രസ്ഥാപകന്‍. ക്ഷേത്രത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ട അടിയോടിക്കിടാവുമാരും കിഴക്കന്‍ പ്രദേശത്താണുള്ളത്‌. മൂത്തകൂര്‍, ഒന്നാംകൂര്‍ എന്നതൊക്കെ നാടുവാഴികളുടെ പ്രായവ്യത്യാസവും അധികാരവും കാണിക്കുന്നതാണ്‌. അതിനാല്‍ മുതുകൂറായിരിക്കണം മുതുകൂറ്റിലായത്‌ എന്ന്‌ അനുമാനിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
ഒരു വ്യക്തി സ്ഥാപിച്ച ക്ഷേത്രം ദേവസ്വമായി വളര്‍ന്നതിന്റെ ചരിത്രമാണ്‌ മുതൂകൂറ്റിലേത്‌. ഒരു കാലത്ത്‌ പന്തലായനി മുതല്‍ കോരപ്പുഴ വരെ 365 ഏക്കര്‍ സ്ഥലം ക്ഷേത്രം വകയുണ്ടായിരുന്നു. ചാര്‍ത്തിക്കൊടുത്തും വിറ്റുതുലച്ചും ഭാഗംവെച്ചും അവസാനം 1947ലെ ഒരു കോടതിവിധിപ്രകാരം രണ്ടര ഏക്കര്‍ സ്ഥലംമാത്രം ബാക്കി ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളതായി കാണുന്നു. അടിയന്തിരക്കാരായ പാണന്‍, മണ്ണാന്‍, പരവന്‍ എന്നിവര്‍ക്കൊക്കെ പതിച്ചുകൊടുത്തതാണെത്രെ ആ പേരുകളുള്ള പറമ്പുകള്‍. ചിത്രാടാക്കീസിനടുത്തുള്ള വിശാലമായ ശ്‌മശാനഭൂമി ഒരു 'കുഴി'വെക്കാന്‍ സ്ഥലം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അനുവദിച്ചതാണെന്നാണ്‌്‌ പറയപ്പെടുന്നത്‌. അടുത്തകാലം വരെ ഉത്സവദിവസം പയറ്റുവളപ്പില്‍ ഭാഗത്തുനിന്ന്‌ ഒരു ആഘോഷവരവുണ്ടായിരുന്നു. കടല്‍ത്തീരത്തെ കുറുംബാഭഗവതി ഒരിക്കല്‍ ഇവിടുത്തെ ആല്‍ത്തറയിലിരുന്നു എന്ന സങ്കല്‌പത്തില്‍ അവിടെനിന്നും കുറെക്കാലം മുമ്പുവരെ ഒരു ആഘോഷവരവുണ്ടായിരുന്നു.
ഒരു വ്യക്തി സ്ഥാപിച്ച ക്ഷേത്രം ദേവസ്വമായി വളര്‍ന്നതിന്റെ ചരിത്രമാണ്‌ മുതൂകൂറ്റിലേത്‌. ഒരു കാലത്ത്‌ പന്തലായനി മുതല്‍ കോരപ്പുഴ വരെ 365 ഏക്കര്‍ സ്ഥലം ക്ഷേത്രം വകയുണ്ടായിരുന്നു. ചാര്‍ത്തിക്കൊടുത്തും വിറ്റുതുലച്ചും ഭാഗംവെച്ചും അവസാനം 1947ലെ ഒരു കോടതിവിധിപ്രകാരം രണ്ടര ഏക്കര്‍ സ്ഥലംമാത്രം ബാക്കി ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളതായി കാണുന്നു. അടിയന്തിരക്കാരായ പാണന്‍, മണ്ണാന്‍, പരവന്‍ എന്നിവര്‍ക്കൊക്കെ പതിച്ചുകൊടുത്തതാണെത്രെ ആ പേരുകളുള്ള പറമ്പുകള്‍. ചിത്രാടാക്കീസിനടുത്തുള്ള വിശാലമായ ശ്‌മശാനഭൂമി ഒരു 'കുഴി'വെക്കാന്‍ സ്ഥലം ചോദിച്ചപ്പോള്‍ അനുവദിച്ചതാണെന്നാണ്‌്‌ പറയപ്പെടുന്നത്‌. അടുത്തകാലം വരെ ഉത്സവദിവസം പയറ്റുവളപ്പില്‍ ഭാഗത്തുനിന്ന്‌ ഒരു ആഘോഷവരവുണ്ടായിരുന്നു. കടല്‍ത്തീരത്തെ കുറുംബാഭഗവതി ഒരിക്കല്‍ ഇവിടുത്തെ ആല്‍ത്തറയിലിരുന്നു എന്ന സങ്കല്‌പത്തില്‍ അവിടെനിന്നും കുറെക്കാലം മുമ്പുവരെ ഒരു ആഘോഷവരവുണ്ടായിരുന്നു.
മേലൂര്‍ ശിവക്ഷേത്രം
ചെങ്ങോട്ടുകാവിലെ ഏക ശിവക്ഷേത്രമെന്ന ബഹുമതി മേലൂര്‍ക്ഷേത്രത്തിനാണ്‌ ഉള്ളത്‌. തികച്ചും നമ്പിമാരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നു ഇത്‌. ഇവരില്‍ ഏറ്റവും പ്രധാനി ഒളിയമ്മനനമ്പിയായിരുന്നു. അവരുടെ വംശനാശത്തിനുശേഷം ആരും തിരിഞ്ഞ്‌ നോക്കാതെ വളരെക്കാലം ഈ ക്ഷേത്രം കാടുപുടിച്ച്‌ അനാഥമായിക്കിടന്നു.
ഇതിനിടയിലാണ്‌ പുത്തലംതറവാട്ടുകാര്‍ക്ക്‌ കാഞ്ഞിലശ്ശേരിക്ഷേത്രത്തില്‍ കടക്കുവാന്‍ പാടില്ലാതായത്‌. അവര്‍ ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പ്‌ ഏറ്റെടുക്കുകയും അങ്ങനെ ഇതിന്റെ ദുര്‍ദ്ദശ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്‌തു. ഇവിടെ ദേവസ്വം വക സ്വത്തില്ല. എഴുപത്തിഅഞ്ചുകൊല്ലം മുമ്പ്‌ അഷ്ടബന്ധകലശത്തോടെ നവീകരണപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടക്കുകയും, മേടത്തിലെ അശ്വതിക്ക്‌ ശുദ്ധികലശത്തോടെ ആരംഭിച്ച്‌ തിരുവാതിരനാളില്‍ ആറാട്ടോടെ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിധത്തില്‍ ഉത്സവാദിച്ചടങ്ങുകള്‍ ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്‌തിരുന്നു. കുളുച്ചാറാട്ട്‌ ആന്തട്ടകുളത്തിലായിരുന്നു നടത്തിയിരുന്നത്‌. തലേദിവസം ആന്തട്ട കുളത്തിലേക്ക്‌ എഴുന്നെള്ളിപ്പും ഉണ്ടായിരുന്നു. പരമേശ്വരന്‍ ആന്തട്ട ഭഗവതിയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്‌ വരികയും പിറ്റേദിവസം തിരിച്ചെഴുന്നെള്ളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന വിശ്വാസമായിരുന്നു ഈ ചടങ്ങിന്റെ ആധാരം. മൂന്നുവര്‍ഷമായി ഇങ്ങിനെ ആചരിക്കാറില്ല. ഉത്സവസമയത്തിലും വ്യത്യാസം വന്നിട്ടുണ്ട്‌.
പുത്തലംസ്ഥാനിയുടെ കീഴിലായതിനാല്‍ ആന്തട്ടയും മേലൂരും തമ്മില്‍ സുദൃഡമായ ഒരു ബന്ധം ഉണ്ടെന്നാണ്‌ കരുതേണ്ടത്‌. ആദ്യ ഉടമസ്ഥനായിരുന്ന നമ്പിയെ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സായി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. ഇപ്പോള്‍സ്ഥാനം ഇല്ലാത്തതിനാല്‍ 1970മുതല്‍ ഒരു കമ്മറ്റിയാണ്‌ ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്‌.
ഇതിനിടയിലാണ്‌ പുത്തലംതറവാട്ടുകാര്‍ക്ക്‌ കാഞ്ഞിലശ്ശേരിക്ഷേത്രത്തില്‍ കടക്കുവാന്‍ പാടില്ലാതായത്‌. അവര്‍ ക്ഷേത്ര നടത്തിപ്പ്‌ ഏറ്റെടുക്കുകയും അങ്ങനെ ഇതിന്റെ ദുര്‍ദ്ദശ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്‌തു. ഇവിടെ ദേവസ്വം വക സ്വത്തില്ല. എഴുപത്തിഅഞ്ചുകൊല്ലം മുമ്പ്‌ അഷ്ടബന്ധകലശത്തോടെ നവീകരണപ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടക്കുകയും, മേടത്തിലെ അശ്വതിക്ക്‌ ശുദ്ധികലശത്തോടെ ആരംഭിച്ച്‌ തിരുവാതിരനാളില്‍ ആറാട്ടോടെ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിധത്തില്‍ ഉത്സവാദിച്ചടങ്ങുകള്‍ ക്രമീകരിക്കുകയും ചെയ്‌തിരുന്നു. കുളുച്ചാറാട്ട്‌ ആന്തട്ടകുളത്തിലായിരുന്നു നടത്തിയിരുന്നത്‌. തലേദിവസം ആന്തട്ട കുളത്തിലേക്ക്‌ എഴുന്നെള്ളിപ്പും ഉണ്ടായിരുന്നു. പരമേശ്വരന്‍ ആന്തട്ട ഭഗവതിയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട്‌ വരികയും പിറ്റേദിവസം തിരിച്ചെഴുന്നെള്ളിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന വിശ്വാസമായിരുന്നു ഈ ചടങ്ങിന്റെ ആധാരം. മൂന്നുവര്‍ഷമായി ഇങ്ങിനെ ആചരിക്കാറില്ല. ഉത്സവസമയത്തിലും വ്യത്യാസം വന്നിട്ടുണ്ട്‌.
പുത്തലംസ്ഥാനിയുടെ കീഴിലായതിനാല്‍ ആന്തട്ടയും മേലൂരും തമ്മില്‍ സുദൃഡമായ ഒരു ബന്ധം ഉണ്ടെന്നാണ്‌ കരുതേണ്ടത്‌. ആദ്യ ഉടമസ്ഥനായിരുന്ന നമ്പിയെ ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സായി ഇവിടെ കുടിയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. ഇപ്പോള്‍സ്ഥാനം ഇല്ലാത്തതിനാല്‍ 1970മുതല്‍ ഒരു കമ്മറ്റിയാണ്‌ ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്‌.
അറയില്‍ ശ്രീ കുറുംബാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം
ഏഴുകുടിക്കല്‍ തെക്കെപുരയില്‍ അറയില്‍ ശ്രീ കുറുംബാ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം എന്ന ഈ ക്ഷേത്രം അരങ്ങാടത്തെ മറ്റ്‌ ക്ഷേത്രങ്ങളില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്‌തമാണ്‌. ക്ഷേത്രത്തിനോടനുബന്ധമായി മനോഹരമായ കാവും അതില്‍ പാമ്പുകളും ചെറുജീവികളുമുണ്ട്‌.നാഗരാജാവ്‌, സ്വയംഭൂനാഗങ്ങള്‍,(മണിനാഗം, ശംഖുനാഗം, കരിനാഗം, അനന്തന്‍, തുടങ്ങിയവ) എന്നിവയാണിവിടുത്തെ കോട്ടയിലെ പ്രതിഷ്‌ഠകള്‍. ക്ഷേത്രത്തില്‍ ശ്രീ കുറുംബാ ഭഗവതിയാണുള്ളത്‌. ഒപ്പം ഭദ്രകാളിയുമുണ്ട്‌. അരങ്ങാടത്ത്‌ എഴുകുടിക്കല്‍ എന്നാണ്‌ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര്. ആദ്യമിവിടെ മൂന്നു തറവാടുകളാണുണ്ടായിരുന്നത്‌. അതില്‍നിന്നും പിന്നീട്‌ ആളുകള്‍ വേറെ നാലു വീടുകളിലേക്ക്‌ മാറിതാമസിച്ചു. അങ്ങനെ ഏഴുകുടികളുണ്ടായി. അങ്ങനെയാണിവിടെ ഏഴുകുടിക്കലായത്‌. പൂര്‍വ്വികര്‍ പ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തി ആരാധിച്ചിരുന്നത്‌ തെക്കെ പുരയിലാണ്‌. ഏഴുകുടികളില്‍ തെക്ക്‌ ഭാഗത്തായതിനാല്‍ തറവാടിന്‌ തെക്കെപുരയില്‍ എന്ന്‌ പേരുവന്നു. ഇതുപോലെയാണ്‌ മറ്റുള്ള തറവാടുകള്‍ക്കും പേരുവന്നത്‌. വടക്കെപുരയില്‍, നടുവിലെ പുരയില്‍ എന്നിങ്ങനെ.
തെക്ക്‌ ഭാഗത്തുനിന്നാണ്‌ ദേവി വന്നതെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. അന്നും ഇവിടെ നാഗങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവിടെ ഇരിക്കാനായി ദേവി നാഗങ്ങളോട്‌ സ്ഥലം ചോദിച്ചു. നാഗരാജാവ്‌ സ്ഥാനം കൊടുത്തു. ഈ ഭഗവതിക്ക്‌ രണ്ട്‌ ഭാവങ്ങളായിരുന്നു. വലിയമ്മയും, ചെറിയമ്മയും. സൗമ്യഭാവമുള്ള വലിയമ്മയായ ഭഗവതി ഇവിടെകുടിയിരുന്നു. രൗദ്രഭാവമായ ചെറിയമ്മ ഭദ്രകാളിക്ക്‌ സ്ഥാനം കൊടുത്തത്‌ വലിയമങ്ങാടാണ്‌. വടക്ക്‌ കൊയിലാണ്ടി കിഴക്കെപുരയില്‍ എന്നിടത്തും ഭഗവതി കുടികൊണ്ടിരുന്നു.
ശര്‍ക്കരപ്പായസം, പാല്‍പ്പായസം എന്നിവയാണ്‌ നിവേദ്യം. ക്ഷേത്രത്തിലും കോട്ടയിലും ഉത്തമകര്‍മ്മമാണ്‌ ചെയ്യുന്നത്‌. ഇവിടെ മധ്യമകര്‍മ്മമില്ല. നാഗക്കോട്ട, പാല, ഏഴിലംപാല, പേരാല്‍, അരയാല്‍, ചേര്‌, കാഞ്ഞിരം തുടങ്ങിയ വന്‍വൃക്ഷങ്ങളാല്‍ സമൃദ്ധമാണ്‌. കോട്ടയിലെ നാഗപ്രതിഷ്‌ഠ വളരെ വ്യത്യസ്‌തമായ രീതിയിലാണ്‌ ചെയ്‌തിരിക്കുന്നത്‌. മൂന്ന്‌ പ്രതിഷ്‌ഠയാണ്‌ കാണിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. നടുവില്‍ ഒറ്റത്തലയുള്ള നാഗരാജാവാണുള്ളത്‌. അതിന്റെ ഒരു ഭാഗത്ത്‌ അഞ്ച്‌ തലയോടുകൂടിയുള്ള അനന്തന്‍, മറ്റേഭാഗത്ത്‌ രണ്ട്‌ തലയുള്ള കരിനാഗം. പകയുള്ള ദൈവങ്ങളാണ്‌ നാഗങ്ങള്‍. ഇവരെ ഉപദ്രവിച്ചാല്‍ അതിനു തക്കതായശിക്ഷ ലഭിക്കുമെന്ന്‌ വിശ്വാസികള്‍ പറയുന്നു. നാഗ ഇനത്തില്‍ കരിനാഗത്തിനാണ്‌ കോപവും ശക്തിയും കൂടുതല്‍. അനന്തനെ വരെ വെല്ലുന്നതാണ്‌ കരിനാഗം.
മകരം 1 മുതല്‍ മകരം 8 വരെയാണ്‌ ഉത്സവം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്‌ വലിയമങ്ങാട്‌ ക്ഷേത്രവുമായാണ്‌ ബന്ധമുള്ളത്‌. അവിടെയുള്ള അറയില്‍ കുറുംബഭഗവതിക്ഷേത്ര ഉത്സവദിവസം തന്നെയാണ്‌ ഇവിടെയും ഉത്സവം. 2003ല്‍ പ്രതിഷ്‌ഠാകര്‍മ്മം നടന്നശേഷം ആചാരങ്ങളില്‍ ചില വ്യത്യാസം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്‌ എന്നുമാത്രം.
കൂടാതെ നാഗപ്പാട്ടും ഉണ്ട്‌. അത്‌ കുംഭ മാസത്തിലെ ആയില്യം നാളിലാണുണ്ടാവുക. നാഗപ്പാട്ട്‌ മൂന്ന്‌ ദിവസമോ, അഞ്ച്‌ ദിവസമോ, ഏഴു ദിവസമോ ആയി ആഘോഷിക്കും. വഴിപാടനുസരിച്ച്‌ നാഗത്തിന്‌ പാല്, മുട്ട, കഥളിപ്പഴം എന്നിവയാണ്‌ നല്‍കുക. ഉത്സവദിനങ്ങളിലും നാഗപ്പാട്ടിനും രാത്രി പുറത്തുനിന്ന്‌ നമ്പൂതിരിമാരെ കൊണ്ടുവന്നാണ്‌ പൂജചെയ്യിക്കുന്നത്‌. നാഗത്തിന്‌ കൊടുക്കല്‍ രാത്രയിലാണ്‌. പാലും, കഥളിപ്പഴവും, മുട്ടയുമാണ്‌ നാഗത്തിന്‌ കൊടുക്കുക. പൂജക്കുശേഷം കോട്ടപരിസരത്ത്‌ ആരെയും നില്‍ക്കാന്‍ അനുവദിക്കില്ല. നിവേദ്യം കഴിക്കാന്‍ വരുന്ന നാഗങ്ങള്‍ ഇവിടെ നില്‍ക്കുന്നവരെ കടിച്ചെന്നു വരാം. അടുത്ത ദിവസം നിവേദ്യങ്ങള്‍കടലില്‍ കളയും. അവയില്‍ കൊടും വിഷം ഉണ്ടാവുമെന്നാണ്‌ വിശ്വാസം. വിഷാംശത്താല്‍ പാല് നീല നിറമായിട്ടുണ്ടാവും. സാധാരണയായി ക്ഷേത്രത്തില്‍ ദേവിക്ക്‌ നിവേദിച്ചതാണ്‌ പ്രസാദമായി നല്‍കുക. വിഷാംശം കാരണം ഇവിടെ അത്‌ സാധ്യമല്ലാത്തതിനാല്‍ ഭക്തര്‍ക്ക്‌ മഞ്ഞള്‍പോടിയും പായസവും കുങ്കുമവുമാണ്‌ പ്രസാധമായി നല്‍കിവരുന്നത്‌.
പാലക്കാട്ട്‌ നിന്നെത്തുന്ന പുള്ളുവര്‍ ഒന്നാം ദിവസം നാഗയക്ഷിക്കളവും രണ്ടാം ദിവസം സന്താനക്കളം, ഭൂതക്കളം എന്നിവയും നിര്‍മ്മിച്ച്‌ പുള്ളുവക്കുടം മീട്ടിപ്പാടുന്നു. കന്യകമാരായ പെണ്‍കുട്ടികള്‍ കളത്തിലിരുന്നാടുന്നു. മൂന്നാം ദിവസം കരിക്കിടി എന്ന ചടങ്ങോടെയാണ്‌ നാഗപ്പാട്ടുത്സവം സമാപിക്കുന്നത്‌. കരിക്കും മഞ്ഞളും ഉരലിലിട്ട്‌ ഇടിക്കുകയാണ്‌ ചെയ്യുന്നത്‌. നമ്മുടെ പ്രദേശത്ത്‌ നാഗപ്പാട്ട്‌ നടത്തുന്ന ഏകക്ഷേത്രമാണ്‌ ഇത്‌.
നാഗയാട്ടത്തിന്‌ പത്തിനു താഴെ പ്രായമുള്ള തറവാട്ടിലെ തന്നെ അഞ്ചില്‍ താഴെ കുട്ടികളെയാണൊരുക്കുക. പുറത്തുനിന്നുള്ളവരെ ഇതില്‍ പങ്കെടുപ്പിക്കില്ല. ഈ പെണ്‍കുട്ടികളെ 21ദിവസം ഒരു മുറിയില്‍ അടക്കും. ഭക്ഷണസൗകര്യവും മറ്റ്‌ സൗകര്യവും ഇവിടെ ചെയ്‌തുകൊടുക്കുന്നു. മറ്റാരും ഇവരെ കാണാന്‍ പാടില്ല. ഇതിന്‌ തറവാട്ടിലുള്ളവരാണ്‌ പൂജചെയ്യുക. നാഗയാട്ടത്തിനിരുത്തുമ്പോള്‍ ചുറ്റുനിന്നും കൊട്ട്‌ ആരംഭിക്കും. അതിനനുസരിച്ച്‌ ഇവര്‍ ആടാന്‍ തുടങ്ങും. ഓരോരുത്തരുടെയും ചലനം കണ്ട്‌ കയറിയ നാഗത്തെ മനസ്സിലാക്കാം. മുമ്പില്‍ വരച്ചുവെച്ച്‌ കളം കയ്യിലുള്ള പൂക്കുല കൊണ്ട്‌ മായ്‌ക്കുന്നു. അങ്ങിനെ ബാലികമാര്‍ ഇഴഞ്ഞ്‌ കളം കടക്കുന്നു. കൊട്ട്‌ മുറുകുമ്പോഴാണ്‌ ഇവര്‍ കൂടുതല്‍ ഉറയുന്നത്‌. ഏറ്റവും ഉശിരും കാണിക്കുന്നവരിലാണ്‌ കരിനാഗം കയറിയിരിക്കുക. കാണുന്നവര്‍ക്ക്‌ വളരെ അത്ഭുതാദരങ്ങള്‍ കുട്ടികളോടുണര്‍ത്തുന്ന ഒരു കാഴ്‌ചയാണിത്‌.
നാഗയാട്ടത്തിന്‌ വരയ്‌ക്കുന്ന കളത്തിന്‌ പുറമെ സന്താനക്കളം, ഭൂതക്കളം, അനന്തശയനം, നാഗയക്ഷിക്കളം എന്നിവയും ഇവിടെ വരക്കാറുണ്ട്‌. ഇവയ്‌ക്കെല്ലാം പലതരം ലക്ഷ്യങ്ങളാണുള്ളത്‌. കളങ്ങള്‍ വരയ്‌ക്കാന്‍ തെക്കുനിന്നുള്ള പിള്ളമാരെയാണ്‌ വിളിക്കുക. കളങ്ങളെല്ലാം ഉത്സവത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസമാണ്‌ വരയ്‌ക്കുക.
സന്താനക്കളം
കുട്ടികലുണ്ടാവാത്തവര്‍ക്ക്‌ കുട്ടികളുണ്ടാവാനായി ചെയ്യുന്ന കളമാണിത്‌. ഉത്സവത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസം രാത്രി 10മണിക്കാണ്‌ ഇത്‌്‌്‌ വരക്കുക. ഫലപ്രാപ്‌തിക്കായി വരുന്നവര്‍ ചന്ദനം, ഫലങ്ങള്‍, പുഷ്‌പങ്ങള്‍ എന്നിവ നിറച്ച താലവുമായി കളത്തെ പ്രദിക്ഷണം ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം സാധാരണക്കാരും വലംവെക്കാറുണ്ട്‌്‌്‌. സന്താനക്കളാരാധനയുടെ ഫലപ്രാപ്‌്‌തി നേടിയവര്‍ അനവധിയാണ്‌.
ഭൂതക്കളം
രാത്രി 12മണിക്ക്‌്‌്‌ ശേഷമാണ്‌ ഈ കളം തയ്യാറാവുക. എല്ലാകാര്യങ്ങളും ശരിക്ക്‌ നടക്കാന്‍ വേണ്ടിയാണ്‌ ഇത്‌്‌്‌ അനുഷ്‌ഠിക്കുന്നത്‌. പ്രാപ്‌തി വേണ്ടവര്‍ കളത്തെചുറ്റുന്നു. സാധാരണക്കാരും ഇതിനെ വലം വെക്കാറുണ്ട്‌്‌്‌.
അനന്തശയനം
21ദിവസത്തെ വ്രതമെടുത്തതിനു ശേഷമാണ്‌ ഈ കളത്തിന്‌ ചുറ്റും നടക്കുന്നത്‌്‌. രാത്രി 8മണിക്ക്‌്‌്‌ ശേഷമാണിത്‌ നടത്തുക. ദോഷങ്ങള്‍ അകലാനാണിത്‌ ചെയ്യുന്നത്‌്‌. പച്ചയും മഞ്ഞയും വെള്ളയും പൊടികളാണിതിന്‌്‌്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്‌്‌.
നാഗയക്ഷിക്കളം
രാത്രി10മണിക്കു ശേഷമാണിത്‌ തയ്യാറാവുന്നത്‌്‌. നാഗരാജാവിനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനാണിത്‌. സര്‍വ്വൈശ്വര്യമാണ്‌ ഇതിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടാവുക.
ഇത്തരം കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ചെയ്‌ത്‌ ഫലപ്രാപ്‌തി നേടാന്‍ ഇന്നും വിദേശത്തു നിന്നുപോലും ആളുകള്‍ എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അവര്‍ക്ക്‌ പ്രാപ്‌്‌തിയുണ്ടാവുന്നു. കളത്തിനുവയോഗിക്കുന്ന പൊടികള്‍ വാങ്ങുകയാണ്‌ പതിവ്‌. എങ്കിലും ചില നിറങ്ങള്‍ പ്രകൃതിയില്‍ നിന്നും ഇവര്‍ നിര്‍മ്മിച്ചെടുക്കുന്നു. ശീമക്കൊന്നയുടെയും മഞ്ചാടിയുടെയും ഇലകള്‍ പൊടിച്ച്‌്‌്‌ പച്ചനിറവും, മഞ്ഞളും കളഭവും ഉപയോഗിച്ച്‌്‌്‌ മഞ്ഞനിറവും, അരിപ്പൊടി ഉപയോഗിച്ച്‌ വെള്ളനിറവും നിര്‍മ്മിക്കുന്നു.
ചടങ്ങുകള്‍ക്കുശേഷം കളപ്പൊടി വാരാനായി അനേകം പേര് കാത്തുനില്‍ക്കും. കുറിയായും വെള്ളത്തില്‍ കലക്കി വീടിനകത്തും ചുറ്റുപാടുകളിലും തളിച്ച്‌ ശുദ്ധിചെയ്യുവാനും കളപ്പൊടി ഉപയോഗിക്കുന്നു. തറവാട്ടുകാരാണ്‌ ഇതിന്റെയെല്ലാം ചിലവ്‌ നിര്‍വ്വഹിക്കുന്നത്‌. പിരിവുകളും ക്ഷേത്രവരവും ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്‌. ഇവിടെ ചിലവിനനുസരിച്ച്‌ തന്നെ വരുമാനവും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്‌.
സര്‍പ്പബലി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്‌. മൂന്ന്‌ ദിവസം നീണ്ട്‌നില്‍ക്കുന്ന കര്‍മ്മങ്ങളാണ്‌ ഇതിനുള്ളത്‌. രണ്ടാം ദിവസമാണ്‌ നാഗത്തിന്നുകൊടുക്കല്‍ ഉണ്ടാവുക. പണ്ടൊക്കെ പാലും പഴവും മുട്ടയും മാത്രമാണ്‌ കൊടുക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്‌. എന്നാല്‍ ഇപ്പോള്‍ ഹമിസ്സ്‌ അഥവാ ബലിച്ചോറും നല്‍കാറുണ്ട്‌. ഉപ്പിടാത്ത എള്ള്‌ കൂട്ടിവയ്‌ക്കുന്ന ഉണങ്ങലരിച്ചോറാണിത്‌. ഇതിന്റെ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ചെയ്യാനായി പാമ്പുമ്മേല്‍ക്കാവില്‍ നിന്നും പ്രത്യേകനമ്പൂതിരിമാര്‍ എത്താറുണ്ട്‌.
പണ്ടുള്ള ശ്രേഷ്‌ഠാത്മാക്കളുടെ കുണ്ഡലിനീ ശക്തിയാണ്‌ പിന്നീട്‌ നാഗമായും അതിന്റെ ആരാധനയായും മാറിയതെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. കുംഭമാസത്തിലെ ആയില്യം പാമ്പുകളുടെ ജന്മനക്ഷത്രമാണെന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നു. പാമ്പുകളുടെ കോട്ടകളിലും കാവുകളിലും അന്നേദിവസം പുള്ളുവന്‍പാട്ട്‌ അഥവ്‌ നാഗപ്പാട്ട്‌ ഉണ്ടാകും. പുള്ളുവന്‍മാരാണിത്‌ പാടുക. കേരളത്തില്‍ നാഗക്കോട്ടകളില്‍ ഉയര്‍ന്ന സ്ഥാനം കണ്ണൂരുള്ള പാമ്പുമ്മേല്‍ക്കാവിനും മണ്ണാര്‍ശാലക്കുമാണ്‌. ഇവിടെ സ്‌ത്രീകളാണ്‌ കര്‍മ്മങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്നത്‌.
..................................
ഹിന്ദു-മുസ്ലീം സൗഹൃദത്തിന്റെ അവിശ്വസനീയവും അഭനന്ദനീയവുമായ സാന്നിദ്ധ്യമായി ഈ ക്ഷേത്രം നിലകൊള്ളുന്നു. ഒരു ഷെയ്‌ക്കിനെ ഇവിടെ ആരാധിച്ചുവരുന്നുണ്ട്‌. അഞ്ചുപീഠങ്ങളിലായിട്ടാണ്‌ വലിയമ്മ, രണ്ടുഗുരുക്കന്മാര്‍, ഷെയ്‌ക്ക്‌ എന്നിവരെ സങ്കല്‍പ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. ഷെയ്‌ക്കിന്റെ പീഠം മുറ്റത്ത്‌ ക്ഷേ
ത്രത്തോട്‌ തൊട്ടുതന്നെയാണ്‌. മുസ്ലീം ഭക്തര്‍ ഇവിടെ വന്ന്‌ ആരാധന നടത്തുന്നു. നമ്മുടെ നാട്ടിന്റെ സാംസ്‌കാരികപ്പെരുമയുടെ ഉത്തുംഗശൃംഗമാണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം.
............................
-കടലോരം (തിരുവങ്ങൂര്‍ ഹയര്‍ സെക്കണ്ടറി സ്‌കൂളിലെ 2007-2009 ബാച്ച്‌ ജര്‍ണലിസം വിദ്യാര്‍ത്ഥികള്‍ തയ്യാറാക്കിയ പഠന ഗ്രന്ഥം)
www.mediafolk.info
കൂളത്താംവീട്‌
ചെങ്ങോട്ടുകാവിന്‌ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള കൂളത്താംവീട്‌ ക്ഷേത്രം തിയ്യസമുദായക്കാരായ കൂളത്താംവീട്‌ തറവാട്ടുകാരേതാണ്‌. ധര്‍മ്മഭഗവതി, കുട്ടിച്ചാത്തന്, നീറ്റില്‍ കരുവന്‍, കാളമലമ്പുലി, ഗുളികന്, കരിന്ത്രാണ്ടന്‍, നാഗഭഗവതി, പാമ്പുരികരുവന്‍, എന്നിങ്ങനെ ധാരാളം വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന തിറകള്‍ക്ക്‌ പ്രസിദ്ധമാണ്‌ ഈ ക്ഷേത്രം. അത്തോളിക്കടുത്ത കുണ്ടിലേരി തറവാട്ടുകാരാണ്‌ ഇവിടുത്തെ പാരമ്പര്യ പൂജാരികളും കോമരങ്ങളും. ആദ്യത്തെ ദിവസം പകല്‍ വെള്ളാട്ടുകളും രാത്രി തിറകളുമാണ്‌. പുലിത്തിറക്ക്‌ അമ്മപ്പുലിയും മക്കളുമുണ്ടാകും. പിറ്റേന്നാണ്‌ കുട്ടിച്ചാത്തന്റെ തിറകള്‍. ഉരുണ്ട്‌ കൂമ്പാരാകൃതിയിലുള്ള മുടിവെച്ച പൂക്കുട്ടിച്ചാത്തന്റെയും കരിങ്കുട്ടിച്ചാത്തന്റെയും തിറകളും, ചാത്തന് പാലുകൊടുക്കുക എന്ന ചടങ്ങും വളരെ രസകരമാണ്‌. കോഴിയെ അറുത്ത്‌ ഗുരുതിയുമുണ്ട്‌. സന്ധ്യക്ക്‌ പല സമുദായക്കാരും പങ്കെടുക്കുന്ന താലപ്പൊലിയുടെ അകമ്പടിയോടെയുള്ള ഭഗവതിത്തിറയോടെ ഉത്സവം സമാപിക്കുന്നു.
Subscribe to:
Posts (Atom)